Blogs & vlogs

Een cliëntenraad, moet dat nou?

Een cliëntenraad, moet dat nou?

Heeft de directie, de CEO, de Raad van Bestuur, laten we het maar bij directie houden. Heeft de directie ooit gevraagd om een cliëntenraad? Nee, natuurlijk niet. Net zo min als om een ondernemingsraad. Het is alleen maar lastig en als de wet Wmcz er niet zou zijn zou nooit het plan een cliëntenraad te installeren naar de oppervlakte zijn gedreven “Wat we missen is een Cliëntenraad. Jippie, we gaan er meteen een oprichten!”

Een cliëntenraad is lastig en kost tijd en geld. Tijd en geld die je graag wilt besteden aan het leiden van de club en niet aan het geneuzel van cliëntenraadsleden die zich met jouw zaken gaan bemoeien.

Dit is wel een negatieve kijk op de zaak. Maar het is natuurlijk wel waar dat een cliëntenraad ongevraagd is komen bovendrijven.

De directie kan trouwens wel van de nood een deugd maken. Ik kwam onlangs bij één van de vestigingen van de zorginstelling waarbij ik als cliëntenraadslid betrokken ben. Ik wilde iemand er laten rondleiden. Dat werd gedaan door de vestigingsmanager. Ze zei: goed dat jullie er zijn en kritisch, als cliënt, naar de vestiging kijken. Als jullie zaken die beter moeten doorgeven aan de directie is het weer anders dan wanneer ik, als werknemer, zoiets doorgeef.

Voor een organisatie kan het best nuttig zijn wanneer een (relatief goedkope, vergeleken met de grote consultingbureaus) cliëntenraad de vinger op de zere plek legt. Vaak is de cliënttevredenheid er mee gediend en dat is altijd goed voor de instelling.

Vergelijking met de ondernemingsraad

Er is mijns inziens een verschil in de wereld van de ondernemingsraad en die van de cliëntenraad. In de onderneming  is duidelijk sprake van een hiërarchie, een gezagsverhouding tussen werknemer(s) en werkgever en de ondernemingsraad behartigt de werknemersbelangen. Ik spreek niet uit ervaring maar kan me voorstellen dat men meer “op zijn hoede” is dan in de cliëntenraad. Oplettend blijven en niet zo maar met directievoorstellen akkoord gaan (Want – onuitgesproken – de directie vertrouwen we per definitie niet). Bij een cliëntenraad is er meer sprake van gelijkwaardigheid. Aan de ene kant de aanbieder en aan de andere kant de cliënt. Vergelijk het met het kopen van een tweede hands auto. De verkoper (aanbieder) doet er alles aan om je tot aankoop over te laten gaan: “kijk, deze was van mijn oma, slechts 15.000 op de teller en stond altijd in haar verwarmde garage”. Jij als klant (cliënt) denkt kritisch na over deze opmerking en wilt wel eens onder de motorkap kijken. En in deze allegorie maken we een sprongetje naar de cliëntenraad. De cliëntenraad kan en mag namens de cliënten onder de motorkap kijken: wij zien dat het oliefilter allang had moeten worden vervangen en de remblokjes zijn aan vernieuwing toe. Wij adviseren dit zo snel mogelijk te herstellen. Natuurlijk luistert de tweedehandsautoverkoper goed en gaat er snel mee aan de slag want anders gaat de klant naar de concurrent. Feitelijk is het heel makkelijk naar die andere occassionverkoper te gaan wanneer het aangebodene je niet zint. Terug naar de cliënt van een zorginstelling. Toevallig heb ik het zelf onlangs meegemaakt dat ik van ziekenhuis ben veranderd. En het is best wel lastiger dan in de wereld van de occasions: je dossier moet worden doorgestuurd en je krijgt opnieuw een intakegesprek. Maar je hebt keuzevrijheid. Weer een stapje verder: naar de ondernemingsraad waar ik eerder over sprak. Het wisselen van werkgever is, ook anno 2016, nog steeds een ingrijpende gebeurtenis in jouw leven. Hierdoor is je positie binnen de organisatie anders dan die van klant of cliënt. Hoe je het ook went of keert, in de praktijk ben je afhankelijker van de werkgever dan de cliënten zijn van hun zorginstelling.

Cijfers

Of het zinvol is of niet, het is een aardige gedachteoefening  drie casussen waarbij achtereenvolgens een goede, gemiddelde en slechte relatie tussen raad en directie zichtbaar wordt gemaakt. Het rapportcijfer staat boven iedere casus.

Casus 1 - Cijfer 9

De directie doet alsof de cliëntenraad een geschenk uit de hemel is en straat dit ook uit. De sfeer is allerhartelijkst.

Directie geeft vrijwilligersvergoeding voor alle uren die cliëntenraadsleden (aantoonbaar), ook buiten vergaderingen, aan hun cliëntenraadswerk besteden.

De directie dringt er op aan dat de cliëntenraad gebruik maakt van de diensten van een personeelslid dat een deel van zijn/haar tijd is vrijgesteld voor ondersteuning van de cliëntenraad.

Maandelijks doet de directie verslag van de stand van zaken rond adviezen die de cliëntenraad heeft gedaan.

De directie nodigt spontaan de complete cliëntenraad uit bij de jaarlijkse personeelsbijeenkomst, barbecue na.

Bij elke verandering van enige importantie wordt tevoren een advies aan de cliëntenraad gevraagd. Denk aan: sluiten van vestigen, openen van vestigingen, wijzigen behandelaanbod, overname van of fusie met andere zorgaanbieders etc. etc.

Wanneer de cliëntenraad dat wenst is de directie een deel van de tijd aanwezig bij hun vergaderingen.

De directie werkt pro-actief mee aan het werven van nieuwe cliëntenraadsleden.

 

Casus 2 - Cijfer 5

Er is een goed contact tussen directie en cliëntenraad.

Directie geeft een vergoeding wanneer cliëntenraadsleden een vergadering bezoeken.

De directie geeft aan dat de organisatie de cliëntenraad zal faciliteren bij zaken als public relations, drukwerk etc. en doet dit vervolgens daadwerkelijk.

Desgevraagd doet de directie verslag van de stand van zaken rond adviezen die de cliëntenraad heeft gedaan.

Het is geen vanzelfsprekendheid dat de cliëntenraad ook deelneemt aan personeelsbijeenkomsten.

Er wordt nooit een advies aan de cliëntenraad gevraagd.

Wanneer de cliëntenraad dat wenst is de directie een deel van de tijd aanwezig op vergaderingen.

 

Casus 3 - Cijfer 1

De directie straalt uit dat de cliëntenraad een noodzakelijk kwaad is. Van belang is dat de CR niet verzuipt uit frustratie. Vandaar een kerstattentie aan het eind van het jaar: dat motiveert raadsleden nog een jaartje te blijven..

Er is uitsluitend contact met de directie en niet met medewerkers. Immers, medewerkers moeten “uurtje-factuurtje¨ draaien.

Wanneer een beroep wordt gedaan op medewerking van de organisatie voor bijvoorbeeld het drukken van flyers wordt bedenkelijk gekeken en vervolgens (het moet nou eenmaal) de klus duidelijk een lage prioriteit gegeven.

Er wordt nooit een advies aan de cliëntenraad gevraagd. En wanneer naar de status van door de cliëntenraad uitgebrachte adviezen wordt gevraagd is er nooit een direct en duidelijk antwoord. Pas na lang aandringen wordt een vaag en incompleet formulier overhandigd.

De directie is hooguit eens per jaar een kwartiertje aanwezig op een cliëntenraadsvergadering. Vaker hoeft ook niet omdat hierover niets is afgesproken in een Overeenkomst Zorgaanbieder-Cliëntenraad. Sterker nog, er is helemaal niet zo een overeenkomst.

Conclusie

Het is goed als cliëntenraad eens de tijd te nemen te kijken naar de relatie tussen de raad en de boven de instelling gestelden zoals de directie. Dat kan altijd wat opleveren.

Zelf gaan we dat op korte termijn doen waarbij we dankbaar gebruik maken van het aanbod van LOC om een gespreksleider te leveren.

Mail mij als mensen reageren –

Richard van den Tol is een ervaren voorzitter van een cliëntenraad van een GGz-instelling. Hij deelt zijn kennis en ervaring via dit blog, zodat ook anderen daar iets aan kunnen hebben. Hij is binnen het LOC-netwerk ook actief in de ICT en zorgt er onder meer voor het goed functioneren van de website van de Week van de Psychiatrie. Zie ook: <a href="http://www.weekvandepsychiatrie.nl/">http://www.weekvandepsychiatrie.nl/</a>

Wil je een reactie geven? Als je een profiel hebt op LOC zeggenschap in zorg en je bent ingelogd kan dat hieronder. Heb je dat niet dan kun je op de meeste pagina's ook rechts op de pagina reageren of hieronder. Of maak een profiel via de nu volgende link. Dank!

Doe mee op LOC zeggenschap in zorg

Reacties

  • Richard, je blog zo lezende komt de 3 deling die je aanbrengt middels de rapportcijfers wel redelijk overeen met de ervaringen die ik heb met de bestuurders als het gaat over veiligheid en die ook als zodanig worden gedeeld door ondernemingsraden. Maar wat ik wat onderbelicht in je blog vindt, maar wellicht vind je dat eigenlijk vanzelfsprekend, is de informatievoorziening vanuit de direktie, ook als het gaat om zaken die niet vallen onder de wettelijke verplichtingen zo die voorkomen bij clientenraden uit de WGMZ of voor ondernemingsraden vanuit de WOR. Het ontbreken van deze actuele informatieplicht is vaak het beste criteria voor de kwaliteit van het bestuur en de openheid die zij betracht naar de medezeggenschapsorganen. Overigens hoe vaak en op welke punten is er overleg tussen OR en Clientenraad in de organisaties waarin jij actief bent? 

Deze reactie is verwijderd

Bijdragen?

Op de blog & vlog-pagina staan allerlei blogs en vlogs van mensen die betrokken zijn bij LOC. Van mensen uit de kern van het netwerk tot mensen die LOC en haar visie een warm hart toedragen. Iedereen kan bijdragen. Daarom komt niet alles wat er geplaatst wordt, per se overeen met wat LOC vanuit haar visie vindt.

Een blog of vlog plaatsen

Heb je een profiel op dit sociale platform en je bent ingelogd, dan kun je via de knop hieronder meteen zelf een blog of vlog plaatsen. Over hoe je een profiel kunt maken en andere voordelen daarvan lees je hier meer

Wil je wel een blog/vlog plaatsen maar geen profiel maken? Andere vragen? Dan kun je contact opnemen met webmaster@loc.nl of 030 284 3200. Vast bedankt!

Blogs en vlogs die hier geplaatst worden verschijnen hier, op de startpagina en mogelijk ook in de nieuwsbrief.

  Plaats een blog of vlog

De reactiemodule haalt reacties op...

LOC Zeggenschap in zorg - Hof van Transwijk 2, 3526 XB Utrecht - (030) 284 32 00 - vraagbaak@loc.nl

Veel gestelde vragen | Vraagbaak & feedback

Meer over LOC, lid worden & meedoen