Blogs & vlogs

Ze komen steeds vaker voor en lijken de heilige graal in de zorg: de zelfsturende teams. Met andere woorden: de mensen die betrokken zijn bij een activiteit hebben zeggenschap over hoe ze die activiteit uitvoeren. Als een zelfsturend team goed werkt, gaan de tevredenheid en betrokkenheid onder de medewerkers omhoog. De kwaliteit van het werk stijgt. En de kosten gaan omlaag. Enkele voorbeelden, zoals Familiehulp en werknemerscoöperatie Gewoondoen hebben dit ook al aangetoond.

Hoe komt het dan dat in de praktijk veel cliënten(raden), medewerkers en managers iets heel anders ervaren nadat de organisatie met zelfsturende teams is gaan werken? Vaak zelfs tegengestelde effecten? Omdat het geen zelfsturende teams zijn geworden maar zoek-het-zelf-maar-uit-teams.

Een-zoek-het-zelf-maar-uit-team?

Mensen hebben verantwoordelijkheidsgevoel, zijn betrokken bij de dingen die ze doen. Ze kunnen zelf nadenken. Dat is van nature aanwezig. Daar hoef je niets voor te doen. In de zorg hebben we allerlei systemen bedacht die dat wat van nature bij mensen aanwezig is, hebben vervangen. De situatie is als volgt. De verantwoordelijkheid is verschoven naar teamleiders en managers. Zelf nadenken hoeft en kan niet meer, want je wordt afgerekend op het volgen van de richtlijnen en protocollen. En de ruimte voor betrokkenheid is met het bedrijfsmatig denken verdwenen: cijfers gaan voor relaties en registreren vraagt onnodig veel tijd.

Vanuit die situatie snijden organisaties alle managementlagen weg. En zeggen organisaties tegen medewerkers dat als ze thuis of op de voetbalclub allerlei zaken kunnen organiseren, ze dan ook op het werk die verantwoordelijkheid kunnen nemen. Organisaties doen een beroep op wat bij medewerkers van nature aanwezig is, maar vergeten daar de omstandigheden op aan te passen. Medewerkers zien een berg extra werk op zich afkomen en verder ervaren ze niet dat er iets verandert. Ze voelen zich aan hun lot overgelaten: een zoek-het-zelf-maar-uit-team.

Hoe dan wel?

Een zelfsturend team kan alleen werken als de omstandigheden zo zijn dat verantwoordelijkheid, betrokkenheid en zelf nadenken tot hun recht kunnen komen. Het succes van Familiehulp of werknemerscoöperaties zit hem erin dat zij de juiste omstandigheden hebben gecreëerd voor de activiteiten die zij uitvoeren en de mensen die dit uitvoeren. Registraties zijn bedoeld om medewerkers te helpen om de zorg beter te maken en niet om cijfers te verzamelen voor het management. Er is ruimte voor mensen die zorg nodig hebben en medewerkers om samen afspraken te maken over wanneer de zorg wordt verleend. Bij de werknemers coöperaties hebben de leden zelfs volledig zeggenschap over de besteding van geld. De financiële mensen staan op afstand en helpen op verzoek. Hiermee is ruimte gekomen voor het verantwoordelijkheidsgevoel, de betrokkenheid en mogelijkheid tot zelf nadenken.

Het succes van zelfsturing is dus veel meer dan het wegsnijden van managementlagen en mensen aanspreken op gedrag dat ze in privé-situaties laten zien. Of het starten van een cultuurveranderingstraject voor medewerkers en mensen die zorg krijgen, terwijl de omstandigheden waarbinnen gewerkt moet worden niet veranderen.

Het vraagt een radicaal andere manier van organiseren, waarbij de relaties tussen mensen het vertrekpunt zijn. En een omgeving ontstaat waarin de mensen in die relaties tot hun recht kunnen komen. Waarin systemen, zoals registraties en financiële ondersteuning, dienend zijn.

Herkenbaar? Dan ga ik graag met u in gesprek om te kijken hoe we kunnen helpen de juiste omstandigheden te krijgen. Laat hier een reactie achter of mail naar loc@loc.nl.

Mail mij als mensen reageren –

Wil je een reactie geven? Als je een profiel hebt op LOC zeggenschap in zorg en je bent ingelogd kan dat hieronder. Heb je dat niet dan kun je op de meeste pagina's ook rechts op de pagina reageren of hieronder. Of maak een profiel via de nu volgende link. Dank!

Doe mee op LOC zeggenschap in zorg

Reacties

  • Mooi stuk, spijker op zijn kop. Een plofkip weet niet wat te doen als hij eenmaal als scharrelkip in een grote ruimte wordt gezet. Met nieuwe taken en verantwoordelijkheden horen óók de bijbehorende bevoegdheden en dat wordt vaak vergeten, vanuit de controledrift van 'de organisatie'. In het oude denken staat de organisatie nog centraal (the system must come first). In het nieuwe denken staat de mens centraal en moet dátgene georganiseerd worden, wat voor die mens - de vakman of vakvrouw - nodig is om zijn/haar werk te kunnen doen.

    Bij dat nieuwe organiseren kun je niet 'smokkelen'; het polderen en het midden zoeken tussen het neoliberale/Angelsaksische denken en de Rijnlandse principes, zorgt er nu juist voor dat zelforganisatie mislukt, precies zoals in het mooie blog verwoord wordt. Áls je dit doet, doe het dan goed!
    • Hey Vanessa, mede rijnlander;-)

      Helemaal met je eens.

      Ik denk alleen dat een plofkip fysiek gezien niet meer kan veranderen ook al zou zij het willen. Zelf heb ik meerdere zogenoemde scharrelkippen (9 hennen per vierkante meter) behoed voor de slacht.

      De eerste dag zaten ze bang in een hoekje tegen elkaar aan en trokken ze elkaar de veren uit (veel hadden zij er dan ook niet meer) om vervolgens te proberen die op te eten. Ik heb ze het natuurlijke gedrag weer een beetje moeten aanleren, wat eetbaar is en op stok gaan in plaats van op de grond slapen etc.

      Ik heb mij er in het begin over verbaasd hoe sociaal en slim kippen zijn, zij pikte alles dan ook snel op. Inmiddels hoef ik de spade maar te pakken en zijn ze er als de kippen bij, op stok gaan ze uit zich zelf (organisatie) vlak voor zonsondegang. Ik controleer alleen of ze allemaal veilig binnen zijn.. het komt een enkele keer nog wel eens voor dat er één wat te lang is blijven scharrelen, dan moet ik met behulp van een zaklamp op zoek om haar vervolgens ergens ineengedoken op een beschut plekje aan te treffen.

      Als ik om wat voor reden laat ben met voer of water, kan het zijn dat ik de toom niet meer op het erf aantref maar op dat van de buren. Hek en sloot overbrugd? Als dat geen oplossend vermogen is?

      Mij is vertelde dat onze kippen goed in het leggen van eieren zijn en slecht in het uitbroeden. Bijzonder dan ook dat wij inmiddels drie gezonden kuikens hebben. De kloek leert ze (zelf organisatie?) geduldig alle vaardigheden die zij nodig hebben in het leven van een kip/haan. Trouw beschermd zij de kuikens voor de andere kippen, de kat en de kou.

      Kippen, natuurlijk gedrag en organiseren.. :-)

      Wij maken alles toch maar ingewikkeld. 

      Hartelijke groet,

      Anita

    • Hoi Vanessa, dank voor je reactie! 

  • Goed geschreven column.

    Belangrijk is dat iedereen in de organisatie meekantelt als er aan zelfsturing wil wordden gedaan. Te vaak kom ik organisaties tegen waarbij van de teams verwacht aan zelfsturing te doen, terwijl management, directie en staf nog gewoon verticaal blijven aansturen. Dat levert altijd weer fricties op, waardoor de teams er uiteindelijk toch niet echt in gaan geloven en vervolgens het management afhaakt omdat 'ze niet willen' of 'het niet lukt'.

  • Dit bericht van Nieuwsuur sluit mooi aan:

    http://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2183824-zelfsturende-zorgteams-alle...

    Zelfsturende zorgteams alleen succesvol als hele organisatie verandert
    Uit onderzoek blijkt ​dat cliënten heel blij zijn met deze nieuwe manier van werken. Maar dat gaat niet altijd op voor de werknemers zelf.
Deze reactie is verwijderd

Bijdragen?

Op de blog & vlog-pagina staan allerlei blogs en vlogs van mensen die betrokken zijn bij LOC. Van mensen uit de kern van het netwerk tot mensen die LOC en haar visie een warm hart toedragen. Iedereen kan bijdragen. Daarom komt niet alles wat er geplaatst wordt, per se overeen met wat LOC vanuit haar visie vindt.

Een blog of vlog plaatsen

Heb je een profiel op dit sociale platform en je bent ingelogd, dan kun je via de knop hieronder meteen zelf een blog of vlog plaatsen. Over hoe je een profiel kunt maken en andere voordelen daarvan lees je hier meer

Wil je wel een blog/vlog plaatsen maar geen profiel maken? Andere vragen? Dan kun je contact opnemen met webmaster@loc.nl of 030 284 3200. Vast bedankt!

Blogs en vlogs die hier geplaatst worden verschijnen hier, op de startpagina en mogelijk ook in de nieuwsbrief.

  Plaats een blog of vlog

De reactiemodule haalt reacties op...

LOC Zeggenschap in zorg - Hof van Transwijk 2, 3526 XB Utrecht - (030) 284 32 00 - vraagbaak@loc.nl

Veel gestelde vragen | Vraagbaak & feedback

Meer over LOC, lid worden & meedoen