Gesprekken

Vrijwilligersovereenkomst JA/NEE?

Binnen mijn organisatie (GGZ Friesland) wordt niet gewerkt met vrijwilligersovereenkomsten voor de raadsleden van de cliëntenraden. In mijn werk bij andere organisaties (Humanitas, Rode Kruis, COC, Scoutingvereniging) was daar altijd wel sprake van en, mijn insziens, met goede reden. Je loopt risico door vrijwilligerswerk te doen en, hoewel dat risico erg verschilt per functie, een collectieve ongevallenverzekering en aansprakelijkheidsverzekering lijkt me ook voor leden van een cliëntenraad belangrijk: Wij reizen voor achterbanbezoeken, vergaderingen en congressen. We bezoeken regelmatig risicovolle groepen (zoals cliënten in crisis en in de forensische psychiatrie). Maar ook op kantoor kan iets misgaan.

Naast het beschermen van raadsleden als er iets misgaat, vind ik een vrijwilligersovereenkomst de aangewezen plaats om allerlei huishoudelijke en officiële zaken te regelen en overzichtelijk te maken. Ik denk dan aan de taakomschrijving, werktijden en locaties, vakantieafspraken, financiële kaders, verantwoordelijkheden bij de uitvoering, verantwoordelijkheden bij ziekte of verhindering, beleid ten aanzien van gedrag en handelen, aanvang van de overeenkomst, procedures voor beëindiging van de overeenkomst, opzegtermijn en overdracht, informatie over begeleiding informatie en scholing, onkostenvergoeding en declaratie, conflictenafhandeling, inspraak op vrijwilligersbeleid, geheimhoudingsplicht...

Hoe zien jullie dit? Hoe is dit bij jullie geregeld?

Uiteraard heb ik al een vraag uitstaan bij de vraagbaak, vooral over de wettelijke kaders; maar ook over hoe dit er bij andere organisaties uit ziet. Grote GGZ instellingen uit onze omgeving hebben hier wisselend beleid op en het lijkt erop dat dit voor cliëntenraden op andere gebieden ook geld. 

Wil je een reactie geven? Als je een profiel hebt op LOC zeggenschap in zorg en je bent ingelogd kan dat hieronder. Heb je dat niet dan kun je op de meeste pagina's ook rechts op de pagina reageren of hieronder. Of maak een profiel via de nu volgende link. Dank!

Doe mee op LOC zeggenschap in zorg

Reacties

  • Allen bedankt voor de reacties.

    Ik denk dat duidelijk is dat een traditionele vrijwilligersovereenkomst geen mogelijkheid is, omdat raadsleden per definitie geen medewerker van de organisatie zijn. Er is ook geen aansprakelijkheid voor wat het raadswerk betreft, maar schade en ongevallen tijdens de uitvoering van het raadswerk zijn wel relevante vraagstukken.

    Het nut van een vrijwilligersovereenkomst als overzichtelijke bundel van afspraken, verplichtingen en verwachtingen zie ik zelf als belangrijkste motivitatie om toch iets dergelijks op te stellen. Maatwerk is hier op z'n plaats. Hoewel er veel in het HR en de Samenwerkingsovereenkomst staat, vallen veel details (die wél in een alternatieve vrijwilligersovereenkomst zouden kunnen staan) buiten de boot.

    Ik denk dat ik binnen onze organisatie aan een dergelijke overeenkomst voor raadsleden handig is, vooral als overzicht om duidelijkheid te creeëren voor raadsleden.

  • Beste meneer Becker,

    N.a.v. uw gestart gesprek over vrijwilligersovereenkomsten voor leden van cliëntenraden, heb ik navraag gedaan of de VNG-vrijwilligersverzekering wellicht van toepassing is. Onderstaand de reactie die ik ontvangen heb.

    Vriendelijke groet,

     

    José Broers

     

    Vraag: Hoe kijkt u aan tegen de meerwaarde van het sluiten van een vrijwilligersovereenkomst door cliëntenraadsleden voor ongeval-/aansprakelijkheid?

    Antwoord: Op deze vraag kunnen we helaas geen antwoord geven, we kunnen u alleen dekkingstechnische informatie verschaffen over de VNG Vrijwilligerspolis. Het ontbreken van een verzekeringsovereenkomst heeft geen invloed op de dekking van de VNG Vrijwilligerspolis.

     

    Vraag: Vallen cliëntenraadsleden onder de VNG-vrijwilligersverzekering van een gemeente?

    Antwoord: Het gaat hierbij om personen die een maatschappelijk belang dienen bij hun onbetaalde werkzaamheden. Om deze reden kunnen zij (secundair (*) aanspraak maken op de VNG Vrijwilligerspolis. Wij stellen als verzekeraar geen eisen dat er een vrijwilligersovereenkomst aan ten grondslag moet liggen om een beroep te kunnen doen op deze vangnetverzekering.

    (*) 'Met secundair aanspraak maken op' wordt bedoeld dat als vrijwilligers met betrekking tot hun schade een andere verzekering succesvol kunnen aanspreken, deze altijd vóór gaat. Dat maakt de VNG Vrijwilligerspolis (een vangnetconstructie) geen primaire, maar een secundaire verzekering.

  • Allereerst: een interessant onderwerp en goed dat dit eens verwoord wordt.

    Ik zie wel wat in het belang van het verduidelijken, vastleggen en vooral het communiceren naar het desbetreffende nieuwe cliëntenraadslid toe zoals verwoord door Anton.

    Ook de aansprakelijkheidspositie zoals verwoord door Jose is relevant.

    Maar volgens mij hanteert Jose de juridische aard van een vrijwilligersovereenkomst onjuist:

    1) of er sprake is van een (vrijwilligers-)overeenkomst hangt niet af van het feit of er "iets op papier staat" of niet. Ook een mondelinge overeenkomst kan geldig zijn. En als de feitelijke omstandigheden afwijken van wat er schriftelijk is overeengekomen dan gaat juridisch gezien de "feitelijkheid" voor. Ook kan het zo zijn dat er schriftelijk zaken overeengekomen zijn die in strijdt zijn met dwingende wettelijke bepalingen, algemene normen van goed bestuur of algemene billijkheid en redelijkheid. In deze laatste gevallen is wat er op papier staat dus minder of niet relevant (voor de juridische positie dan, mogelijk wel voor goede communicatie en goede verwachtingen van alle betrokken partijen).

    2) In veel vrijwilligersovereenkomsten (soms schriftelijk vastgelegt, vaak feitelijk zo uitgevoerd) is er sprake van een gezagsverhouding (net als bij loondienst, betrokkene moet aanwijzingen en instructies opvolgen) maar dit is daarom geen eis. Het is wel degelijk ook mogelijk dat een vrijwilliger zonder zonder gezagsverhouding werkzaamheden verricht en dat hieromtrent een aantal afspraken schriftelijk worden vastgelegd (ik denk bijv ook aan geheimhoudingsplicht in bepaalde situaties, maar ook evt. rechten).

    Ik ben voor een goede schriftelijke overeenkomst, misschien een model (evt met keuzeopties)en die hier via LOC gedeeld kunnen worden?

    • Afspraken rond geheimhouding, rechten etc worden opgenomen in de samenwerkingsovereenkomst tussen de zorgorganisatie en de clientenraad als geheel. Van die documenten van de raad, met elementen als het instellingsbesluit en een intern reglementen van de CR, heeft LOC modellen (ook met keuzeopties en toelichtingen) zodat niet iedere CR het wiel hoeft uit te vinden. Tegelijk kan iedere CR de documenten zo aanpassen dat het specifiek voor raad en context passend is.

      • Je doet net alsof jij deskundig bent en ik niet. Ook doe je alsof er maar 1 visie mogelijk is terwijl de wetgever heel veel ruimte laat voor interpretatie en variatie.

        Ik vindt je reaktie heimelijk arrogant en badinerend. Bah!

        Is dit waardevolle zorg?

  • Als lid van een cliëntenraad (CR) doet u werk op basis van een wet, de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz). In die zin heeft een lid van een CR een andere positie dan iemand die als vrijwilliger werkzaam is voor een zorginstelling.
    De angst voor het veroorzaken van schade, verantwoordelijkheden waar je op aangesproken kunt worden, is niet terecht. De cliëntenraad adviseert en de zorgaanbieder besluit. De raad is verantwoordelijk voor de belangenbehartiging en moet daartoe in staat zijn en representatief zijn. Is hij dat niet kan de raad ontbonden worden. 
    De CR is geen rechtspersoon en kan als zodanig niet aansprakelijk worden gesteld. Dit zelfde geldt voor individuele raadsleden naar analogie van de ondernemingsraad.
    Kortom, er is niet wettelijk vastgelegd dat een CR-lid een vrijwilligersovereenkomst moet sluiten. Een vrijwilligersovereenkomst tussen zorgaanbieder en cliëntenraadslid is niet gewenst, omdat de cliëntenraad een autonoom orgaan is en de raadsleden geen onbetaalde werknemers van de zorgaanbieder zijn. Het is echter bekend dat het wel voorkomt.
Deze reactie is verwijderd

Bijdragen?

Op de gesprekken-pagina staan allerlei gesprekken gestart door mensen die betrokken zijn bij LOC. Van mensen uit de kern van het netwerk tot mensen die LOC en haar visie een warm hart toedragen. Iedereen kan bijdragen. Daarom komt niet alles wat er geschreven wordt, per se overeen met wat LOC vanuit haar visie vindt.

Een gesprek starten

Heb je een profiel op dit sociale platform en je bent ingelogd, dan kun je via de knop hieronder meteen zelf een gesprek starten. Over hoe je een profiel kunt maken en andere voordelen daarvan lees je hier meer.

Wil je wel een gesprek starten maar geen profiel maken? Dan kun je contact opnemen met webmaster@loc.nl of 030 284 3200. Vast bedankt!

Gesprekken die hier geschreven worden verschijnen hier, op de startpagina, de Praat mee! pagina, op thema-verzamelpagina's (bereikbaar via de startpagina) en mogelijk ook in de nieuwsbrief.

  Begin een gesprek

De reactiemodule haalt reacties op...

LOC Zeggenschap in zorg - Hof van Transwijk 2, 3526 XB Utrecht - (030) 284 32 00 - vraagbaak@loc.nl

Veel gestelde vragen | Vraagbaak & feedback

Meer over LOC, lid worden & meedoen