Welke veranderingen staan er in het voorstel voor een nieuwe Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz)? Die vraag wordt nu regelmatig aan LOC gesteld. Op 30 september heeft Minister Schippers (VWS) de nieuwe Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) gepubliceerd. Tot en met 13 november kunnen mensen via een internetconsultatie een reactie geven op dit nieuwe wetsvoorstel. Het doel van een internetconsultatie is om mensen invloed te geven op wetten en regels. In de maand oktober heeft LOC vijf bijeenkomsten georganiseerd om cliëntenraden te ondersteunen in het invullen van de internetconsultatie. Ook publiceerde LOC een handleiding bij de internetconsultatie. Hieronder hebben we voor u in het kort de belangrijkste veranderingen op een rij gezet. Onderaan het bericht vindt u ook een document met alle veranderingen.

Instelling cliëntenraden en centrale cliëntenraad

Op basis van de huidige Wmcz moet de zorgaanbieder een cliëntenraad instellen in iedere instelling die hij in standhoudt. In het wetsvoorstel staat dat de zorgaanbieder een cliëntenraad moet instellen in instellingen waar meer dan tien zorgverleners werken. Het uitgangspunt van medezeggenschap zo laag mogelijk in de organisatie is ook in dit wetsvoorstel nog steeds geldend. De mogelijkheid om voor een centrale cliëntenraad te kiezen, is opgenomen in het wetsvoorstel. Hoe een en ander vorm moet krijgen, zoals de verdeling van bevoegdheden, wordt aan de zorgaanbieder en cliëntenraden overgelaten.

Faciliteiten en financiering

In de huidige Wmcz staat de zorgaanbieder schriftelijk moet regelen welke materiële middelen de cliëntenraad kan gebruiken om zijn werk te doen. In het wetsvoorstel is een apart artikel opgenomen over de faciliteiten van de cliëntenraad waarin staat dat:

1. de cliëntenraad gebruik kan maken van de voorzieningen van de instelling;

2. kosten die de cliëntenraad voor zijn werk moet maken voor rekening van de zorgaanbieder komen. Hieronder valt in ieder geval scholing, onafhankelijke ondersteuning en het voorleggen van een geschil aan de commissie van vertrouwenslieden;

3. zorgaanbieder en cliëntenraad een budget kunnen afspraken;

4. kosten van een rechtszaak zijn voor rekening van de zorgaanbieder;

5. de proceskosten in zo’n zaak niet voor de cliëntenraad zijn.

Instemmingsrecht

Het verzwaard adviesrecht wordt in het wetsvoorstel vervangen door het instemmingsrecht.

Het verschil zit in de wijze waarop de commissie van vertrouwenslieden bepaalt of een zorgaanbieder een besluit mag nemen. De commissie bepaalt nu of een zorgaanbieder in redelijkheid tot zijn besluit kan komen. Straks geeft de commissie toestemming als

a het onredelijk is van de cliëntenraad om geen instemming te geven, of

b de zorgaanbieder zijn besluit wel moet nemen omdat er belangrijke bedrijfsorganisatorische, bedrijfseconomische of bedrijfssociale redenen zijn.

Ook zijn er een aantal onderwerpen bijgekomen waarmee de cliëntenraad moet instemmen:

- profielschets klachtenfunctionaris / cliëntenvertrouwenspersoon;

- procedure rondom opstellen en bespreken zorgplannen

- toelatings- en ontslagbeleid (was gewoon adviesrecht);

- een sociaal plan bij verbouwingen, nieuwbouw of verhuizing als cliënten er wonen;

- inrichting van ruimtes voor zorgverlening als cliënten er wonen.

De benoeming van afdelingshoofden van instellingen waar mensen wonen, valt straks onder het gewoon adviesrecht. Nu is dat nog verzwaard adviesrecht.

Adviesrecht

Nieuw in het wetsvoorstel is het adviesrecht met betrekking tot:

- profielschets leden van de raad van toezicht;

- het algemeen huisvestingsbeleid, nieuwbouw naast ingrijpende verbouwing en verhuizing. Dit recht is enkel voor cliëntenraden van instellingen waar mensen wonen. Andere cliëntenraden raken dit adviesrecht kwijt;

- selectie en benoeming van leidinggevenden van instellingen waar mensen wonen. Dit is nu een verzwaard adviesrecht.

Enquêterecht

Cliëntenraden krijgen op basis van het wetsvoorstel het recht van enquête. Dit houdt in dat de raad de ondernemingskamer kan vragen onderzoek te doen, als de raad denkt dat er sprake is van wanbeleid. Nu kan de zorgaanbieder dit recht ook al bij de cliëntenraad neerleggen maar hij kan er ook voor kiezen het aan een andere organisatie geven, zoals Zorgbelang of LOC.

Meer of minder rechten

Cliëntenraden en zorgaanbieders kunnen nu alleen maar afspreken dat de cliëntenraad meer rechten krijgt. In het wetsvoorstel staat dat zij ook minder rechten kunnen afspreken.

Tijdigheid

In de huidige Wmcz staat dat de zorgaanbieder een (verzwaard) advies moet vragen op een moment dat het advies van invloed kan zijn op het te nemen besluit. In het wetsvoorstel staat dat dat de cliëntenraad bij het advies- en instemmingsrecht voldoende tijd moet hebben om tot een advies of oordeel te komen. Alleen bij het adviesrecht staat nog dat het advies van invloed moet kunnen zijn op het te nemen besluit.

Meer betrokkenheid, geen informatieverplichting meer

De zorgaanbieder moet straks cliënten en hun vertegenwoordigers betrekken bij zaken die direct van invloed zijn op het leven van cliënten. En hij moet vervolgens vertellen wat hij met de wensen van cliënten en hun vertegenwoordigers doet. Maar deze bepalingen gelden alleen voor instellingen waar mensen wonen en dus niet voor instellingen waar mensen tijdelijk zijn opgenomen of die ambulante zorg geven.

Vervallen in het hoofdstuk over openbaarheid. In de huidige Wmcz staat dat de zorgaanbieder een verslag moet maken over de wijze waarop hij de Wmcz toepast. Ook moet hij een aantal stukken, zoals uitgangspunten van beleid en voor cliënten geldende regelingen openbaar maken.

Openbare werving

In de huidige Wmcz staat niets over werving. In het wetsvoorstel staat dat de zorgaanbieder vacatures onder de aandacht van cliënten en hun vertegenwoordigers moet brengen.

Toezicht Inspectie voor de Gezondheidszorg in plaats van kantonrechter

Op basis van de huidige Wmcz kan de cliëntenraad in bepaalde gevallen naar de kantonrechter. Straks kan de raad alleen nog naar de kantonrechter wanneer de zorgaanbieder een uitspraak van de commissie van vertrouwenslieden niet naleeft.

Hiervoor in de plaats komt het toezicht van de inspectie. Die gaat straks kijken of de zorgaanbieder voldoet aan bepaalde verplichtingen. Zoals een functionerende cliëntenraad,  een goede medezeggenschapsregeling en invloed op de samenstelling van de raad van toezicht (bindend voordrachtsrecht). De cliëntenraad kunnen signalen afgeven of een handhavingsverzoek indienen bij de inspectie.

Meer lezen?

Wilt u meer lezen over de veranderingen in de nieuwe Wmcz. Dan kunt u hier lezen wat precies de verschillen zijn tussen de huidige Wmcz en de nieuwe wet.

Heeft u vragen?

Met vragen kunt u terecht bij de Vraagbaak van LOC, telefoon 030 2843200 of e-mail vraagbaak@loc.nl.

Wil je een reactie geven? Als je een profiel hebt op LOC zeggenschap in zorg en je bent ingelogd kan dat hieronder. Heb je dat niet dan kun je op de meeste pagina's ook rechts op de pagina reageren of hieronder. Of maak een profiel via de nu volgende link. Dank!

Doe mee op LOC zeggenschap in zorg

Reacties

  • Max Koning zei:

    Meer of minder rechten. In de oude wet was een minimum aan medezeggenschap geregeld. In de nieuwe wet kan een slecht oplettende cliëntenraad veel medezeggenschap wegggeven. Ik vind dat opgenomen moet worden dat zowel cliëntenraad, en dus eerlijkheidshalve ook de bestuurder, ten alle tijde eenzijdig kan bepalen terug te willen naar het wettelijk minimum.


    Verder ben ik van mening dat een halt moet worden toegeroepen aan het benoemen van onafhankelijke voorzitters.. Het kan niet zo zijn dat medezeggenschap wordt weggegeven aan iemand die geen client, wettelijke vertegenwoordiger, of familielid is.
    Er is toch al een raad van toezicht, ga daar dan in zitten. De noodzaak om enige structuur in de vergaderingen van de cliëntenraad te brengen kan best opgelost worden met het inhuren van een gespreksleider. Geen lid van de cliëntenraad, geen stemrecht, maar leidt wel de vergaderingen

    • In reactie op het bericht van dhr. Koning:

      De 'oude wet' is ook nog steeds van kracht en een nieuwe Wmcz laat nog minimaal anderhalf jaar op zich wachten. LOC heeft in een eerdere reactie duidelijk laten weten dat zij een minimum aan rechten voor cliëntenraad wettelijk wil regelen. We hebben er ook vertrouwen in dat dit verzoek wordt gehonoreerd. Indien dat gebeurt, zullen we ook iedereen daarover informeren.

      Betreffende uw tweede punt over onafhankelijke voorzitter: dat betreft echt de werkwijze van een individuele cliëntenraad. Bij sommige raden is de functie van een onafh. voorz. echt ingericht als die van een gespreksleider. LOC wil ook niet de rol van de cliëntenraad vanuit de Wmcz zo inrichten dat er nog weinig sprake is van 'maatwerk in medezeggenschap'. Het is daarom vooral een taak voor de cliëntenraad om te bepalen hoe zij hun eigen structuur vormgeven. 

      Hopelijk heb ik hiermee uw bericht enigszins kunnen beantwoorden. 

  • Enkele reacties en aanvullingen op de Eerste reactie LOC in het kader van de internetconsultatie:

    1 Wat me opvalt is dat er vooral sprake is van 'zorg' en in mindere mate van 'welzijn'. In art. 1c2 zou je voor 'dienst' nog een welzijnactiviteit kunnen lezen, bij art. 1c1 ontbreekt dat, terwijl ook onder de Wlz welzijnsactiviteiten vallen (denk aan het programma Waardigheid en trots).

    2 Artikel 1b geeft een brede definitie van het begrip 'instelling'. Een grote zorgaanbieder kan hierdoor zowel locaties als organisatorisch samenhangende eenheden, zoals groepen thuiszorgverleners, zien als instelling waar een cliëntenraad bij hoort. Ik deel niet helemaal de uitleg in de Toelichting Wmcz. Het zinnetje "Een thuiszorgorganisatie met meerdere vestigingen bestaat derhalve uit meerdere instellingen." is nu juist niet wat ik wil. Dat kan een organisatorische eenheid zijn die genoeg heeft aan 1 cliëntenraad. 

    3 Ik steun de gedachte dat ook zorg (en welzijn) verleend vanuit de Wmo onder deze wet dient te vallen (anders dan in de toelichting Wmcz wordt verklaard).

    Wellicht kan deze input worden meegenomen in de definitieve reactie van LOC.

    Kees de Vaal
    Voorzitter centrale cliëntenraad Vitalis, Eindhoven

    • Beste Kees,

      Ten eerste heel veel dank voor je reactie. Dergelijke op- en aanmerkingen houden ons ook scherp in de definitieve reactie van LOC op het wetsontwerp. Ik ga even punt voor punt door je opmerkingen heen. 

      1: Je hebt helemaal gelijk. Er wordt over 'zorg' gesproken, omdat de Wmcz voor Wlz- en Zvw-zorg geldt. Dit betekent niet dat welzijnsactiviteiten niet onder de Wmcz vallen. Het wordt immers gefinancierd door Wlz-geld. Dit is alleen heel lastig om in een wet te vatten.

      2: LOC is in principe blij met deze formulering, omdat het houvast geeft aan mensen om zelf te kiezen om wel/niet een cliëntenraad in te stellen. Er is in ieder geval zekerheid dat er per 'organisatorisch verband' een CR is. Wat wij wél belangrijk vinden, is dat mensen die zorg krijgen (of vertegenwoordigers) ervoor kunnen kiezen of zij wel/niet een CR per 'instelling' willen. Nu ligt de bal teveel bij de zorgaanbieder. Verplichting moet dus vervallen als mensen daar om vragen.

      3: Dank! We blijven het ook herhalen. Is iets waar we al vele jaren om vragen.

      Groeten, Thom 

Deze reactie is verwijderd

De reactiemodule haalt reacties op...

LOC Zeggenschap in zorg - Hof van Transwijk 2, 3526 XB Utrecht - (030) 284 32 00 - vraagbaak@loc.nl

Veel gestelde vragen | Vraagbaak & feedback

Meer over LOC, lid worden & meedoen