Blogs & vlogs

Uitspraak LCvV d.d. 30 november 2017

Uitspraak  van de Landelijke Commissie van Vertrouwenslieden d.d. 30 november 2017

In november van dit jaar heeft de LCvV weer een geschil beslecht. Waar ging het over? Vier van de vijf cliëntenraden en de centrale cliëntenraad hebben een negatief advies uitgebracht over het voorgenomen besluit van de zorgaanbieder om de medezeggenschapsregeling te wijzigen. De zorgaanbieder heeft een vergaande wijziging van de medezeggenschapsstructuur voorgesteld waarbij de lokale cliëntenraden worden vervangen door geografisch georiënteerde cliëntenraden. Ook zal er een nieuwe centrale cliëntenraad worden ingesteld. De bestaande cliëntenraden mogen wel meepraten over de concrete invulling van de wijzigingen.  

Het standpunt van de zorgaanbieder

De zorgaanbieder stelt dat het zorgaanbod veranderd is. Zo zijn er geen verzorgingshuizen meer. Ook zijn er zelfsturende teams ingevoerd die slechts ondersteunende leiding op afstand ontvangen van de directeur zorg. De team- en locatiemanagers zijn afgeschaft. Daarnaast hebben de cliënten in de verpleeghuizen een zwaardere zorgbehoefte en er wordt veel zorg extramuraal door wijkteams geleverd. Deze teams hebben veel meer eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden.

Daarbij komt dat de huidige regeling van de medezeggenschap gebreken vertoont en niet meer aansluit  op het gewijzigde zorgaanbod. Voorts worden de afspraken niet meer nageleefd en zijn de zittingstermijnen verlopen. Er is sprake van onderbezetting en de huidige raadsleden hebben geen binding meer met cliënten. De reglementen zijn lang geleden opgesteld en in de praktijk is men op een gegeven moment van deze afspraken afgeweken.

Een belangrijk punt is dat niet alle cliënten meer worden vertegenwoordigd. Er is geen vertegenwoordiging van cliënten die op basis van de Wet Maatschappelijke ondersteuning zorg krijgen, cliënten van de ambulante voorzieningen en de thuiszorg zijn eveneens niet vertegenwoordigd in de raden.

De bestuurder heeft vervolgens verschillende voorstellen gedaan maar de cliëntenraden konden zich er niet in vinden. Het voorstel dat nu onderwerp van geschil is houdt in dat er een centrale cliëntenraad zal worden ingesteld op het niveau van de raad van bestuur. Deze zal zich bezig houden met organisatie brede onderwerpen.

Daarnaast zullen er drie cliëntenraden worden ingesteld die over de bevoegdheden beschikken die de Wet aan de cliëntenraden toekent. De raden worden echter niet op basis een locatie ingesteld maar op basis van een regionaal verzorgingsgebied (gemeente). Alle zorgvormen die worden aangeboden zullen door deze gemeentelijke cliëntenraden worden vertegenwoordigd.

De zorgaanbieder merkt op nog dat invoering van cliëntenraden op het niveau van de zelfsturende  teams niet werkbaar is. Er zouden dan circa 30 raden moeten worden ingesteld.

De zorgaanbieder ontkent ten slotte dat het de bedoeling is om met deze voorgestelde wijziging van de regeling kritische raadsleden de mond te snoeren. De huidige raadsleden kunnen zich kandideren en mogen ook meepraten over de definitieve concrete uitwerking van het voorgenomen besluit.

 

Het standpunt van de centrale cliëntenraad

De ccr stelt dat de noodzaak voor een ingrijpende structuurwijziging niet is aangetoond. De argumenten van de zorgaanbieder overtuigen niet. Belangrijk punt is dat nooit eerder moeite is gedaan door de zorgaanbieder om nieuwe leden te werven voor die raden die onderbezet zijn.

De door de zorgaanbieder opgestelde profielschetsen zijn ook zodanig opgesteld dat het eerder een probleem zal worden om nieuwe kandidaten te vinden. De huidige bezettingsproblemen worden niet opgelost met een wijziging van de structuur maar eerder vergroot.

De ccr is voorts van mening dat het in strijd met de wet is om de huidige locatie gebonden cliëntenraden op te heffen ten gunste van de instelling van een cliëntenraad op basis van een gemeentelijk verzorgingsgebied.

Zowel de centrale raad als de 3 gemeentelijke cliëntenraden zullen op veel grotere afstand van de cliënten komen te staan. Hierdoor zal de medezeggenschap eerder worden bemoeilijkt dan dat er sprake is van een verbetering van de medezeggenschap.

De nieuwe raadsleden zullen de belangen van een zeer gevarieerde groepen cliënten moeten gaan behartigen hetgeen in de praktijk naar verwachting van de huidige raadsleden niet zal werken. De motivatie om op te komen voor belangen van verschillende patiëntengroepen,  de kennis van de belangen van verschillende patiëntengroepen en de betrokkenheid bij deze belangen zal in de praktijk  veelal minder zijn dan bij een locatie gebonden cliëntenraad.

Overwegingen en conclusie van de commissie

De commissie dient te beoordelen of de zorgaanbieder in redelijkheid tot het voorgenomen besluit heeft kunnen komen. Het betreft hier een zogenaamde marginale toetsing. Dat wil zeggen dat de commissie beoordeelt of de bestuurder de bestaande belangen tegen elkaar heeft afgewogen en vervolgens in redelijkheid tot het voorgenomen besluit heeft kunnen komen.

De commissie is in de eerste plaats van mening dat de zorgaanbieder overtuigend heeft aangetoond dat de medezeggenschap dient te worden gereorganiseerd. De regelingen zijn gedateerd, worden niet meer nageleefd en wat nog belangrijker is, niet alle zorggroepen worden vertegenwoordigd door de bestaande cliëntenraden

De cliënten die wmo-, thuiszorg of ambulante zorg ontvangen dienen ook vertegenwoordigd te worden. Beide partijen zijn het daar wel over eens. Alleen over de wijze waarop een en nader moet worden geregeld verschillen partijen van mening. De commissie is in dit soort situaties van mening dat het op de weg van de zorgaanbieder ligt om te zorgen voor een goedlopende medezeggenschapsregeling.

De commissie is tevens van mening dat de zorgaanbieder de CCR en overige cliëntenraden ruimschoots gelegenheid heeft geboden om mee te denken over een nieuwe regeling.

Van belang is voorts dat de zittende leden bij de nadere uitwerking van het voorgenomen besluit betrokken zullen worden. Er is dus slechts sprake van een besluit op hoofdlijnen. Gezien het feit dat de cliëntenraden bij de besluitvorming zijn betrokken, er sprake is van een zorgvuldige besluitvorming en belangenafweging acht de commissie het besluit van de zorgaanbieder niet onredelijk.

De commissie overweegt nog ten overvloede dat het op dit moment nog zeer onduidelijk is op welk niveau de medezeggenschap dient te worden vormgegeven. Er is nog geen nieuwe wet die daar duidelijkheid over geeft. De commissie verwijst ook naar de uitspraak van de hoge raad in de Lunet zorg kwestie. In dit arrest geeft de Hoge Raad aan dat het op de weg van de wetgever ligt om vast te stellen op welk niveau de medezeggenschap dient te worden vormgegeven.

Dit brengt vervolgens ook met zich mee dat het niet uitgesloten is dat het model dat de zorgaanbieder voorstaat namelijk medezeggenschap gebaseerd op een geografisch gemeentelijke indeling,  wel de toets der kritiek zou kunnen doorstaan.

Aanbeveling

De commissie beveelt de partijen vervolgens aan om bij de nadere uitwerking van dit besluit op hoofdlijnen duidelijk te maken hoe de representativiteit van de verschillende doelgroepen zal worden gewaarborgd. Ook dient duidelijk te worden hoe de betrokkenheid van alle cliënten zal worden gewaarborgd temeer daar het ontbreken van voldoende representativiteit van de huidige raden nu juist een argument was om de gehele medezeggenschapsregeling te wijzigen.

Al met al een genuanceerde uitspraak van de commissie. Over de uiteindelijke concrete regeling is echter het laatste woord nog niet gezegd. Partijen zullen weer met elkaar om de tafel moeten om te bespreken hoe het voorstel op hoofdlijnen uiteindelijk definitief vorm zal worden gegeven.

 

Mr W.A. (Sander) van Mourik

 

 

 

 

 

Mail mij als mensen reageren –

Wil je een reactie geven? Als je een profiel hebt op LOC zeggenschap in zorg en je bent ingelogd kan dat hieronder. Heb je dat niet dan kun je op de meeste pagina's ook rechts op de pagina reageren of hieronder. Of maak een profiel via de nu volgende link. Dank!

Doe mee op LOC zeggenschap in zorg

Bijdragen?

Op de blog & vlog-pagina staan allerlei blogs en vlogs van mensen die betrokken zijn bij LOC. Van mensen uit de kern van het netwerk tot mensen die LOC en haar visie een warm hart toedragen. Iedereen kan bijdragen. Daarom komt niet alles wat er geplaatst wordt, per se overeen met wat LOC vanuit haar visie vindt.

Een blog of vlog plaatsen

Heb je een profiel op dit sociale platform en je bent ingelogd, dan kun je via de knop hieronder meteen zelf een blog of vlog plaatsen. Over hoe je een profiel kunt maken en andere voordelen daarvan lees je hier meer

Wil je wel een blog/vlog plaatsen maar geen profiel maken? Andere vragen? Dan kun je contact opnemen met webmaster@loc.nl of 030 284 3200. Vast bedankt!

Blogs en vlogs die hier geplaatst worden verschijnen hier, op de startpagina en mogelijk ook in de nieuwsbrief.

  Plaats een blog of vlog

De reactiemodule haalt reacties op...

LOC Zeggenschap in zorg - Hof van Transwijk 2, 3526 XB Utrecht - 030 284 3200 - vraagbaak@loc.nl

Veel gestelde vragen | Vraagbaak & feedback

Meer over LOC, lid worden & meedoen