Gesprekken

Kennis van zaken in elke cliëntenraad

Stel:

Je hebt een organisatie met 20 locaties, in vier verschillende provincies. Alle locaties hebben hun eigen clientenraad van 5 - 7 mensen, zoals voorgeschreven in de wet. En alle 140 mensen doen hun uiterste best om te doen wat er van ze verwacht wordt. De meeste tijd gaat zitten in deskundigheidsbevordering: op cursussen krijg je dat op een briefje. En uit eigen ervaring ontdekken de 140 clientenraad-leden dat ze voortdurend tekort komen. En dat ze daarom ook tekort komen in de (noodzakelijke) gesprekken met de organisatie. Dus daarom moet er nog een tandje bij. Meer cursussen, veel meer lezen.

Zo begint de specialisatie in iedere locatie-clientenraad: iemand neem de WMO voor zijn rekening, iemand anders kan financieel meepraten als er grote stukken op tafel komen, enzovoort. Zo kunnen de specialisten van elke raad weer bij elkaar gaan zitten om op die manier elkaar klaar te stomen voor wat er komen gaat. Het niveau van de clientenraad gaat dan met grote stappen omhoog, als de leden maar genoeg tijd hebben. Want dat gaat het ook wel kosten. En daarom vinden we heel moeilijk nieuwe mensen, en zo veel zijn al redelijk oud

Deskundigheidsbevordering heeft iedereen hoog in het vaandel staan. Aan de vergadertafel gaat het beduidend beter - na een jaar. Druk is het wel, meer vergaderingen dan ze dachten. En ja, een van de onderdelen die toch nog eens moeten worden aangepakt is het contact met de achterban. Maar we hebben zo weinig tijd.....

Wat als:

Wat zegt de letter van de wet als in bovenstaande organisatie van 20 locaties  met 140 mensen in clientenraden er een paar kennisbolwerken worden gebouwd rond groepjes gespecialiseerde leden, die compleet ingelezen zijn op hun veld, WMO, vrijheidsbeperkende zorg, thuiszorg, hulp in huishouding, gemeente. Misschien wel 20 mensen die hun onderwerpen in groepen beheren, ook kijkend naar clientenraden van andere organisaties.

De resterende 120 clientenraad-leden gaan doen wat nog moet gebeuren en wat blijft liggen: contact met de achterban. Ik hoor van mensen die geregeld in hun huizen samen met de bewoners eten, die zich regelmatig ophouden in gemeenschappelijke ruimtes en op deze manier heel soepel de vinger aan de pols kunnen houden, prettig in de omgang, goed luisterend en ook gerespecteerd door de medewerkers. Want zonder deze kant van het werk serieus anders aan te pakken komen we er niet. En als clientenraden daarin ondersteuning willen hebben, laat ze oefenen met contact leggen met personeel, met bewoners, met hoge pieten in de organisatie.

Samenvattend:

Hoe ingewikkeld is het voor de wetgever om een clientenraad organisatie toe te staan waarin een vertegenwoordigende groep specialisten met de organisatie contact heeft en tegelijk naar hun eigen clientenraadleden als vraagbaak en ijkpunt dienen om hetgeen zij vaststellen met de clienten te toetsen. 

 

 

 

 

Wil je een reactie geven? Als je een profiel hebt op LOC zeggenschap in zorg en je bent ingelogd kan dat hieronder. Heb je dat niet dan kun je op de meeste pagina's ook rechts op de pagina reageren of hieronder. Of maak een profiel via de nu volgende link. Dank!

Doe mee op LOC zeggenschap in zorg

Email mij als mensen een reactie geven –

Reacties

  • Beste vrienden,

    Dinsdag a.s. zal Pieter Vos dieper ingaan op deze bekende problematiek en een aantal oplossingen voordragen. Dit gebeurt tijdens een regiobijeenkomst in Zeeland. Als inleiding op deze bijeenkomst heb ik eerder het artikel geplaatst "WMCZ ballast of noodzaak" . Het klopt dat noch de WMCZ, noch de governancecode, noch de notitie "toezcht op goed bestuur" een oplossing aandragen voor dit probleem. Samengevat komt het er op neer dat wij beogen dat de Raden van Toezicht en de clientenraden dichter naar elkaar toe groeien. Dit vraagt uiteraard de nodige deskundigheid maar het is realiseerbaar. Alles valt of staat uiteraard bij de manier waarop het bestuur en de RVT omgaat met de medezeggenschap. Dit vraagt om de nodige sensibilisatie bij bestuurders en leden van de RVT. Het wordt een lange weg maar Pieter en ondergetekende hopen dit in dit leven nog te mogen meemaken. Wij hopen ook in andere regio's met dit onderwerp aan deze sensibilisatie te kunnen bijdragen. Het eerste kenmerkende probleem dient zich al aan. Ondanks het feit dat voor deze bijeenkomsten ook bestuurders en leden van de RVT zijn uitgenodigd hebben die zich weinig of niet aangemeld. Dit wordt dus de opdracht voor de volgende bijeenomst en wij zien enig soelaas in de optie dat het LOC en NVTZ meer met elkaar gaan optrekken in artikelen, bijeenkomsten en congressen.

    Er valt nog veel meer te schrijven maar voor vandaag laat ik het er bij.

    Cyriel de Block

  • Wat ik zelf mis is een lanelijk onderzoek hoe clientenraden binnen de uiteenlopende instellingen functioneren in eigen ogen,in de ogen van de clienten, in de ogen van het management (managers, directies, bestuurders).

    Er is geen duidelijk beeld hoe de communicatie verloopt tussen management en clientenraden en hoe hun onderlinge machtsbalans is. Hoe aantoonbaar de clientenraden daadwerkelijk de clienten die zij zeggen te vertegenwoordigen, ook vertegenwoordigen. Je hoort en leest de meest uiteenlopende meningen over het functioneren en de zin van clientenraden. Zo las ik zojuist in een whitepaper hoe twee lokale clientenraden in de clinche raakte met de regiomanager die op zijn beurt gedekt werd door bestuursleden en dat leidde tot onderlinge spanningen binnen de raden met alle gevolgen van dien. 

    Een clientenraad kan nog zo actief zijn, nog zo goed opgeleid, nog zo enthousiast, staan blijft dat de machtsbalans tussen clientenraad en management niet in balans is. We kunnen lang en breed praten maar als regel denkt het management van uit een piramide denken.  Beneden legt verantwoording af naar boven, andersom is onbestaanbaar. Dat betekent concreet dat de clienten en de medewerkers in de leefwereld van de clienten (zorgmedewerkers, vrijwilligers, mantelzorgers)onder aan de ladder staan en dat de top van de piramide bepaalt welke speelruimte hen gegund wordt aan invloed en macht, met of zonder Wmcz. 

    Een duidelijk voorbeeld is momenteel zorg in actie. Kennelijkmis nu de nood zo hoog dat verpleegkundigen en verzorgenden aan de bel gaan trekken en de minister met deze actie groep in gesprek wil. Duidelijkis dat het iets zegt over mentaliteit van de tops in de piramides dat het zover geeft kunnen komen terwijk ik als maar hoor de dat clienten centraal staan en dus ook de medewerkers in de leefwereld van de clienten. Dat er alles aan gedaan moet worden dat de clienten in hun kracht gezet worden. Wat kunnen wij voor u betekenen, weer zo'n kreet. Kennelijk zijn machthebbers toch geneigd om te horen naar tegenmacht en dat geluiden zonder macht nogal eens weggemasseerd worden.

    Kennelijk ontgaat  het ons dat het ook in de wereld van zorgverlenen het voor een belangrijk deel gaat om macht behouden, macht versterken en macht uit te breiden. Daar met een grote boog om heen lopen lijkt mij struisvogelpolitiek. En dan niet te vergeten het ieder voor zichzelf en een of andere godheid voor ons allen.  

    We zien dat met de komst van de clientenraden het machtsysteem ongewijzigd is gebleven. Afhankelijk van de instelling zien we een scala van adviesraden: clientenraden, adviesraad verpleegkundigen&verzorgenden, familieberaad, beraad mantelzorgers&vrijwilligers. En al deze raden stellen samen met managers, directieleden, bestuurders de client centraal en gaan voor humane zorg, professionele zorg, waardevolle zorg en ga zo maar door. Wel ieder voor zich en een of andere godheoid voor ons allen, een eeuwenoude traditie die we graag handhaven. Voor directies en bestuurders is het ideaal om onringd te zijn met allerlei adviesraden die de wezenlijke machtsverhoudingen onverlet laten zodat de macht blijft waar die thuis hoort, bij de top. 

    Of wij het niet willen zien, of niet kunnen zien is mij niet geheel duidelijk. Maar wanner clienten, mantelzorgers&vrijwilligers, verpleegkundigen&verzorgenden, daadwerkelijk samen zouden optrekken  zouden zij een gzonde tegenmacht kunnen vormen tegen het management. Macht zonder tegenmacht lijdt tot vloek, lijkt mij een open deur. Eveneens een open deur macht met een gezonde tegenmacht leidt tot een zegen. 

    Kennelijk zitten we allen gevangen in onze eigen toko en maken ons vervolgens wijs dat het ieder voor zich en een of andere godheid voor ons allen uitkomst biedt. 

    Ik heb vijftig jaar in de zorg gewerkt en ik zie hoe men telkens weer in de zelfde valkuil trapt met enthousiasme onder het motto:ieder voor zich en een of andere godheid voor ons allen en de machtstructuren vooral in tact laten zodat we over een aantal jaren weer vol enthousiasme aan een nieuwe ronde kunnen beginnen hoewel de afloop voorspelbaar is. 

    Het zit er nog steeds niet het samen optrekken van clienten en allen die bij hen betrokken zijn in hun leefwereld en toch staat de client centraal. Ik snap er nog steeds niets van.    

    • Dag Binjamin

      Ik herken zoveel van wat je schrijft. Waar ik echt goede dingen zie gebeuren in medezeggenschap is waar bestuurders de clientenraad (en clienten/naasten) meeneemt ongeacht de wet. Omdat er een overtuiging is dat als je het echt samen doet, je doet wat nodig is voor de client. En daar worden client en organisatie uiteindelijk alleen maar beter van. Heb jij een idee bij hoe we directies meer kunnen uitnodigen naast de clientenraad te komen te staan (ipv erboven)?

      • Tiske,

        Sjalom!

        Dank voor je reactie en op jouw vraag zou ik graag als volgt willen reageren. Je geeft zelf al het antwoord: "Waar ik echt goede dingen zie gebeuren in medezeggenschap is waar bestuurders de clientenraad (en clienten/naasten) meeneemt ongeacht de wet." Daar draait het om bestuurders, clientenraden, managers,de medewerkers in de leefwereld van de clienten die het samen doen. Niet alleen met mooie woorden maar daadwerkelijk. Wanneer alle betrokken partijen zich werkelijk gezamenlijk willen inzetten voor de clienten en diens leefwereld kunnen er als het ware wonderen gebeuren. 

        Het geeft te maken met een cultuuromslag binnen alle geledingen van een instelling en het feit dat het op plaatsen gebeurt betekent dat het kan. Zoals je zelf aangeeft zouden bestuurders het voortouw moeten nemen en dat lijkt me ook logisch omdat zij beschikken over de mogelijkheden en de formele macht om een en ander in beweging te zetten. 

        Zelf zou ik dan ook een voorstander van zijn dat binnen instellingen polits gestart worden waar 'iedereen' aan mee doet, clienten, familie,  mantelzorgers/vrijwilligers, medewerkers in de leerfwereld van de client, management, directie en bestuur en starten met de vraag wat willen wij gezamenlijk concreet bereiken voor de clienten en diens leefwereld? Hoe kunnen wij een en ander concreet binnen welk termijn realiseren (inachtnmend knelpunten en beren die we zeker tegen zullen lomen). In mijn beleving is het meest belangrijke de intentie van alle betrokkenen. Wanneer de intentie er is moeten concrete doelen geformuleerd kunnen worden en ook stap voor stap en doorlopend evaluerend, gerealiseerd.  

        Het heeft ook te maken met de filosofie die, al dan niet uitgesproken, als uitgangspunt genomen wordt: is de basis (de clienten en hun leefwereld) de basis van de organisatie met de daarbij behorende gevolgen (bevoegdheden en mede beslissingsrecht) of is toch uiteindelijk de top het uitgangspunt (management, directie, bestuur) met de daarbij behorende gevolgen (bevoegdheden en uiteindelijk alleen het beslissingsrecht bij de top). 

        Zelf zou ik denken om op de plaatsen waar het goed gaat daar veel aandacht aan te besteden en daaruit voortvloeiend de vraag: Waarom zou dat ook niet overal kunnen? Wat zijn de obstakels en waarom? 

        Wellicht een reactie die aanzet tot duscussie en tot concrete plannen van aanpak!

         

         

         

         

        • Die discussie hoop ik ook te lezen hier! 

           

          Sjalom indeed!

          • Dan denk ik dat ik jullie veel succes ga wensen met die discussie. Ik zit zelf in een vorig jaar opgerichte clientenraad Thuiszorg omdat die er moest komen (van wie, want de Thuiszorgclienten zijn geen andere clienten dan de intramurale. We zijn meteen in de vergadermodus gezet. Ik vraag me af of dat het eerste doel is van een clientenraad, om ervoor te zorgen dat de organisatie aan haar wettelijke verplichtingen voldoet. Ik dacht het niet.

            Ik wil het gesprek terugbrengen naar de oorspronkelijke stelling; ik wil niet horen wat er tot nu toe allemaal niet goed gaat; ik snap dat je daar moe van wordt, dat je het kwijt wilt en ik heb respect voor mensen die dan toch blijven doorgaan, ook wel omdat er niemand echt staat te springen om het over te nemen....

            ik wil weten of je met een platte organisatie zoals ik me die voorstel binnen de letter van de wet blijft. Wie kan daar wat over zeggen...

            En in mijn idee praat ik over een platte organisatie die gebruik maakt van specialisten die hun werk doen in de Centrale Clientenraad. De andere leden beginnen hun werk tussen de clienten en zoeken aansluiting bij de werkvloer, praten met clienten en personeel en zijn aanwezig bij teamvergaderingen waar samen gezocht wordt naar individuele of bredere oplossingen. Hierbij speelt het client-tevredenheidsonderzoek dat per instelling meer ruimte heeft gekregen een belangrijke rol als het niet alleen digitaal of op papier wordt aangepakt, maar ook door middel van gesprekken met clienten, waar clientenraadleden ook aan meedoen.

            Ook hier wil ik graag weten of er mensen zijn die voorbeelden van deze meer informele structuur kunnen geven en hoe dat bevalt... of ik gelijk heb als ik zeg dat de meeste oplossingen al op de werkvloer of in de teamvergaderingen worden gevonden.....

             

             

            • Peter,

              Sjalom!

              We blijven om de hete brei draaien. Echte oplossingen bedenk je samen niet als clientenraad alleen, om de eenvoudige reden dat een clientenraad noch beschikt over de bevoedgdheden, mankracht en mogelijkheden. Het is nog altiid zo dat een bestuur eindverantwoordelijk is en dus uiteindelijk bepaalt hoe en wat, met of zonder Wmcz. Een bestuur bepaalt hoe plat een organisatie in haar visie behoort te zijn er is geen wet die haar daar een stro breed voor in de weg legt. Een bestuur bepaalt door wie zij zich laat adviseren en wat zij met die adviezen doet. Een bestuur bepaalt in welke mate en naar wie zij transparant wenst te zijn. We kunnen natuurlijk daarvoor de ogen sluiten en doen alsof dat niet zo is. Maar de ogen sluiten betekent nog niet dat een bepaalde werkelijkheid er dan vervolgens niet is. 

              Het bestuur bepaalt uiteindelijk de speelruimte die zij de clientenraden wenst te geven en dat wordt dus bepaald hoe een bestuur daadwerkelijk een clientenraad beschouwt. Zij bepaalt of zij de clientenraad het hele en eerlijke verhaal vertelt en bijtijds. Zij bepaalt of een clientenraad bij het begin van een besluitvormingsproces betrokken wordt, of halverwege, of pas aan het eind. Welke mogelijkheden biedt de Wmcz de clientenraden om besturen directies te dwingen dat zij de clientenraden al die informatie (gevraagd en ongevraagd) verstrekken waar een clientenraad recht op heeft; om directies en bestuurders te dwingen om de clientenraden bij het begin van een besluitvormingsproces te betrekken; om het hen niet mogelijk te maken om een verzwaard advies vanuit de clientenraad te ontlopen?  

              Peter, je geeft zelf al het een en ander aan. Een nieuwe clientenraad meteen in de vergadermodus gezet. Op gezag van wie? Met of zonder instemming van de nieuwe clientenraad? Wat wil de clientenraad zelf en is zij eensgezind?  Wat is de visie van de organisatie op deze nieuwe clientenraad? Welke ondersteuning krijgt zij en is die onpartijdig en deskundig, of in dienst van de zorgaanbieder al dan niet voldoende geschoold?   

               Hoe zou het toch komen dat mensen niet staan te dringen om lid te worden van een clientenraad? 

              Nu maar hopen dat hetgeen je graag wit horen je ook te horenn krijgt.  

               

            • Ik denk dus dat die platte medezeggenschap (goed geborgd en afgestemd qua taken en representativiteit, ook bij de specialisten in de ccr) prima kan binnen de wet. 

              Maar ik zal collega Liesbeth ook eens vragen naar je stelling te kijken, zij is wat breder juridisch onderlegd. 

  • Wij geloven in een aanpak met familiebijeenkomsten, een fenomeen dat we ook inzetten om nieuwe cr leden te werven.

    De regiobijeenkomsten vanuit LOC willen we voortzetten om zoveel mogelijk best practises te delen.

    • Ik hoor vaker van raden dat het goed werkt om aan te sluiten bij bestaande, of samen met de organisatie bijeenkomsten te organiseren voor clienten en naasten. Hoe prikkelen jullie mensen om daar naartoe te komen Tjeerd?

Deze reactie is verwijderd

Bijdragen?

Op de gesprekken-pagina staan allerlei gesprekken gestart door mensen die betrokken zijn bij LOC. Van mensen uit de kern van het netwerk tot mensen die LOC en haar visie een warm hart toedragen. Iedereen kan bijdragen. Daarom komt niet alles wat er geschreven wordt, per se overeen met wat LOC vanuit haar visie vindt.

Een gesprek starten

Heb je een profiel op dit sociale platform en je bent ingelogd, dan kun je via de knop hieronder meteen zelf een gesprek starten. Over hoe je een profiel kunt maken en andere voordelen daarvan lees je hier meer.

Wil je wel een gesprek starten maar geen profiel maken? Dan kun je contact opnemen met webmaster@loc.nl of 030 284 3200. Vast bedankt!

Gesprekken die hier geschreven worden verschijnen hier, op de startpagina, de Praat mee! pagina, op thema-verzamelpagina's (bereikbaar via de startpagina) en mogelijk ook in de nieuwsbrief.

  Begin een gesprek

De reactiemodule haalt reacties op...

LOC Zeggenschap in zorg - Hof van Transwijk 2, 3526 XB Utrecht - (030) 284 32 00 - vraagbaak@loc.nl

Veel gestelde vragen | Vraagbaak & feedback

Meer over LOC, lid worden & meedoen