Nieuwe Wmcz

Wat is de nieuwe Wmcz?

Op dinsdag 20 november 2018 nam de Tweede Kamer het wetsvoorstel voor de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) 2018 met een ruime meerderheid van stemmen aan. Na behandeling in de Eerste Kamer kan de wet definitief van kracht worden.

De Wmcz 2018 is de opvolger van de oorspronkelijke Wmcz uit 1996. Hieronder staat een overzicht van de belangrijkste wijzigingen in de Wmcz 2018 en opvallende zaken van de stemmingen. Zie ook de brochure en flyer.

Introductie instemmingsrecht

Het verzwaard adviesrecht voor cliëntenraden is vervangen door instemmingsrecht. Dit betekent dat cliëntenraden moeten instemmen met voorgenomen besluiten van zorgaanbieders, voordat zij deze kunnen uitvoeren. Het grote verschil met het verzwaard advies is dat de Landelijke Commissie van Vertrouwenslieden bij een geschil niet kijkt of de bestuurder in redelijkheid afwijkt. Maar of de cliëntenraad in redelijkheid niet instemt. In de adviesprocedure is niets veranderd. Wel zijn er wijzigingen in het adviesrecht. Zie op het schema (pdf) welke advies- en instemmingsrechten gelden voor cliëntenraden van instellingen waar mensen langer dan 6 maanden verblijven en alle andere cliëntenraden.

Lokaal organiseren van medezeggenschap

De Tweede Kamer heeft besloten om de positie van lokale cliëntenraden te versterken. In het oorspronkelijke wetsvoorstel hoefden zorginstellingen maar één cliëntenraad in te stellen. Dat is door de Tweede Kamer veranderd. Op alle locaties is een cliëntenraad, tenzij men dat liever niet wil. En een andere oplossing passend vindt. LOC heeft in zijn lobby veel aandacht aan dit onderwerp besteed. En is blij met deze uitkomst, omdat medezeggenschap uiteindelijk bij mensen op lokaal niveau begint.

Geen directe inspraak voor mensen met zorg zonder verblijf

Tijdens de wetsbehandeling was veel discussie over de vraag wanneer een zorgorganisatie een cliëntenraad moet instellen. Minister Bruins had voor een grens 10 zorgmedewerkers gekozen. Maar dat viel niet bij iedere partij - en belangenorganisatie - in goede aarde. Daarom heeft de Kamer ervoor gekozen om voor sommige vormen van zorg een grens van 25 zorgmedewerkers aan te houden.

Geen vergoeding juridische ondersteuning

Ieder nieuw wetsvoorstel moet lastenvermindering met zich meebrengen. Daarom had de minister voorgesteld om cliëntenraden niet meer de mogelijkheid te geven om juridische ondersteuning in te huren, als zij een geschil voorleggen bij de Landelijke Commissie van Vertrouwenslieden. De meerderheid van de Kamer is hierin meegegaan. Maar het CDA heeft aan de minister gevraagd om de vinger aan de pols te houden. Zij wil niet dat zorgorganisaties wel gebruikmaken van juristen en dat cliëntenraden hiervan onthouden worden. Dat zou een ongelijk speelveld creëren.

Verschillende rechten voor verschillende cliëntenraden

Met dit wetsvoorstel krijgen cliëntenraden verschillende rechten. Cliëntenraden in de verblijfszorg, zoals verpleeghuizen krijgen de meeste rechten. Cliëntenraden in de 24-uurszorg, zoals psychiatrische ziekenhuizen iets minder rechten en de cliëntenraden in alle andere zorginstellingen de minste rechten. Die scheiding is onwenselijk. Waarom zou een cliëntenraad van een verpleeghuis wel over de huisvesting kunnen adviseren en de cliëntenraad van een hospice niet. Daarom zal LOC in de model medezeggenschapsregeling uitgaan van gelijke rechten voor alle cliëntenraden. De Wmcz 2018 is een minimumregeling. Men kan altijd meer afspreken.

Standpunten LOC

LOC hield zich in 2018 intensief bezig met de behandeling van het wetsvoorstel in beide Kamers.

LOC kan instemmen met de invoering van:

  • Instemmingsrecht
    LOC is blij het de invoering van het instemmingsrecht en zal ervoor lobbyen dat het recht geldt voor de juiste besluiten die mensen direct aangaan.

  • Financiering en (onafhankelijke) ondersteuning
    LOC steunt de verankering van de twee voorwaarden voor ondersteuning en financiering. Hiermee kunnen raden in het gesprek met bestuurders duidelijk aangeven waar zij behoefte aan hebben. En hoe de zorginstelling dit kan faciliteren.

Aandacht LOC in 2018

Ondanks de vele verbeteringen die het wetsvoorstel bevat, zag LOC in het wetsvoorstel ook nog punten voor verbetering:

  • Lokale medezeggenschap moet leidend zijn. Het wetsvoorstel (art. 3.4.) laat te veel ruimte voor het alleen instellen van centrale cliëntenraden. Van een 'Nee, tenzij...' naar een 'Ja, tenzij...'. Dan kunnen cliënten(vertegenwoordigers) zelf bepalen of ze wellicht een andere vorm van (mede)zeggenschap willen. Maar de zekerheid van de lokale cliëntenraad blijft bestaan.
  • We willen dat het wetsvoorstel duidelijk(er) wordt over het verschil tussen inspraak (art. 2) en medezeggenschap. Het één lijkt het ander nu te vervangen.
  • De onafhankelijke ondersteuning is voor cliëntenraden echt belangrijk. Daarom moeten ze daar ook instemmingsrecht krijgen op de selectie én benoeming van de onafhankelijk ondersteuner.
  • Er komt nu instemmingsrecht over het 'algemeen beleid inzake kwaliteit'. Dat is voor LOC een te vage term. In de huidige wet staat dit beter omschreven als 'de systematische bewaking, beheersing of verbetering van de kwaliteit van de aan cliënten te verlenen zorg'.
  • Het wetsvoorstel maakt onderscheid tussen kortdurende en langdurige zorg. Waarom zouden mensen bij een huisartsenpraktijk minder medezeggenschap mogen uitoefenen dan in een verpleeghuis? Volgens LOC volkomen onlogisch. 
  • De Landelijke Commissie van Vertrouwenslieden heeft sinds 1996 een belangrijke positie opgebouwd in het beoordelen van geschillen en doen van uitspraken. We pleiten voor één Commissie in plaats van de mogelijkheid tot versplintering. En vragen om de uitspraken van de LCvV als bindend te blijven beschouwen. Dat wordt in het voorliggende wetsvoorstel opgeheven.

De bovenstaande punten zijn een selectie van de standpunten die LOC over het wetsvoorstel heeft ingebracht. Voor verdere vragen kunt u altijd terecht bij de Vraagbaak. De Vraagbaak zal u doorverbinden naar de juiste persoon binnen LOC.

Werken aan waarde-volle zorg

LOC werkt aan medezeggenschap vanuit de visie waarde-volle zorg. Hieronder staat aantal voorbeelden over hoe LOC cliëntenraden ondersteunt om waarde-volle zorg concreet te maken.

Congressen voor cliëntenraden

Het programma Waardigheid en trots op elke locatie van het ministerie van VWS organiseert jaarlijks in samenwerking met LOC zeggenschap in zorg en Netwerk cliëntenraden in de Zorg een landelijk congres voor cliëntenraden (VV&T). Op 10 december vond het landelijk congres Cliëntenraden 2018 plaats in De Doelen in Rotterdam. Het thema van het congres was 'LEF op locatie'. Zie verslagen, filmpje en foto's...

Basiscursus medezeggenschap

Elk jaar organiseert LOC workshops over medezeggenschap voor cliëntenraadsleden. In het najaar van 2018 vinden de workshops op vijf dagen plaats. Zie de LOC-agenda.

 

Begeleiding op maat voor cliëntenraden

LOC biedt specifieke ondersteuning op maat voor cliëntenraden, bestuurders, raden van toezicht en heeft ook een op jeugdhulp toegesneden trainingsaanbod. Voor meer informatie zie de Inspiratiegids cursussen en trainingen.

 

 

Extra cursus Wmcz in januari - februari 2019

Met een extra cursus Wmcz op zes locaties in het land informeert LOC u over de nieuwe wet en de betekenis voor de praktijk van medezeggenschap.

De cursus is voor alle leden van cliëntenraden, vrijwilligers en ondersteuners en wordt kosteloos aangeboden aan cliëntenraden die lid zijn van LOC. Lees meer over het uitgebreide programma, data en locaties (pdf).

Deze cursus is aanvullend aan de cursus Medezeggenschap in de praktijk die LOC elk voor- en najaar aanbiedt.

Direct inschrijven via de knop hieronder:

Download: flyer over cursussen Wmcz (pdf)

Stand van zaken behandeling wetsvoorstel

De Eerste Kamer stelt in een procedurevergadering de termijn van behandeling van de Wmcz 2018 vast. Keurt de Eerste Kamer het wetsvoorstel in goed? Dan zal een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld  de Wmcz 2018 in werking treden.

Kijk hier voor actuele informatie over de behandeling in de Eerste Kamer

  • 01 maart 2019: Einddatum reactie op voorlopig verslag door minister Bruins
  • 29 janujari 2019: Eerste Kamer dient voorlopig verslag (vragen over Wmcz 2018) in
  • 15 januari 2019: voorbereidend onderzoek Eerste Kamer
  • 20 november 2018: Tweede Kamer stemt voor Wmcz 2018
  • Najaar 2018: plenaire debatten in Tweede Kamer verslag 12 september van LOC
  • 15 december 2017: Ministerraad stemt in met het voorstel Wmcz 2018 van minister voor Medische Zorg en Sport, Bruno Bruins

Bekijk het dossier Wmcz 2018 op de website van de Tweede Kamer

MEER INFORMATIE

LOC hoort graag uw mening en ideeën over de nieuwe Wmcz.
Wilt u reageren? Stuur ons een mail.

Aanbod LOC in 2019: cursus Wmcz, nieuwe brochures en ondersteuning op maat

Behalve de reeds geplande extra cursus Wmcz komt LOC in 2019 met een uitgebreid en vernieuwd aanbod aan diensten, voorlichting en ondersteuning voor cliëntenraden. LOC herziet alle brochures om te voldoen aan de inhoud van de Wmcz 2018. En we benadert cliëntenraden actief om te bezien of er behoefte is aan ondersteuning op maat. Alle bestaande regelingen moeten immers herzien worden. En dat kan betekenen dat advies of ondersteuning van een LOC-adviseur gewenst is. 

Heeft u vragen over de inhoud van de Wmcz 2018 of verdere activiteiten van LOC op dit gebied? Neem dan contact op met de Vraagbaak van LOC via vraagbaak@loc.nl of 030 284 32 00.

Zoekt u naar de huidige basis van de adviesrechten, de adviesprocedure en de wetgeving? Download de LOC brochure Basisinformatie medezeggenschap.

Nieuwsberichten LOC over Wmcz

Publicaties LOC

Sinds de ontwikkeling van het wetsvoorstel in 2008 denkt LOC mee over goede medezeggenschap in de nieuwe Wmcz vanuit de visie op waarde-volle zorg. Hieronder staat een overzicht van alle bijdragen.

Reacties aan Tweede Kamer

Reacties aan ministerie van VWS

Overige reacties

Artikelen tijdschrift Zorg & Zeggenschap

LOC Zeggenschap in zorg - Hof van Transwijk 2, 3526 XB Utrecht - 030 284 3200 - vraagbaak@loc.nl

Veel gestelde vragen | Vraagbaak & feedback

Meer over LOC, lid worden & meedoen