Op woensdag 12 september debatteerde de Tweede Kamer over de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) 2018. Na een lang wetgevingstraject werd het wetsvoorstel tijdens de zomer snel ingepland voor plenaire behandeling in de Kamer. In dit nieuwsbericht staat een kort overzicht van het debat.

Tweede Kamer positief over versterking positie cliëntenraden

Tijdens het debat lieten verschillende fracties weten positief tegenover het wetsvoorstel te staan. Maar ook dat er nog verschillende aanpassingen nodig zijn om de positie van de cliëntenraad - en daarmee van cliënten, naasten en vertegenwoordigers - structureel te versterken. 

Lokaal organiseren van medezeggenschap

Eén van de grootste verrassingen in deze wet was de wijze waarop een zorginstelling meerdere (lees: lokale) cliëntenraden kan instellen. In een eerder voorstel stond vast dat lokale cliëntenraden het uitgangspunt zijn, maar de minister koos na kritiek van de brancheorganisaties voor een andere richting: lokale cliëntenraden zijn mogelijk, als cliënten en zijn naasten een beargumenteerd verzoek indienen. De bewijslast is daarmee omgedraaid.

Deze wijziging viel niet goed in de Tweede Kamer. De ChristenUnie, het CDA, GroenLinks, SP en de PvdA vinden allemaal dat lokale cliëntenraden het uitgangspunt moeten zijn. En dat een zorginstelling - in een gesprek met cliënten en zijn naasten - het gesprek moet aangaan over de medezeggenschapsstructuur, zonder af te doen aan de lokale medezeggenschap. Hiermee sluiten deze vijf partijen zich aan bij eerdere oproepen van LOC en andere cliëntenorganisaties. Minister Bruins reageerde afwijzend op het voorstel, maar vindt een groot deel van de Kamer tegenover zijn mening.

Instemmingsrecht op de onafhankelijk ondersteuner

De onafhankelijk ondersteuner van de cliëntenraad werd tijdens het debat geprezen. Met dit wetsvoorstel krijgt de cliëntenraad eindelijk recht op onafhankelijke ondersteuning, maar mag de cliëntenraad niet zelf beslissen wie dit dan wordt. Vele partijen (ChristenUnie, D66, PVV en PvdA) menen dat de cliëntenraad hier zelf over moet gaan, omdat de ondersteuner anders moeilijk zijn werk zou kunnen doen. In de praktijk komt het regelmatig voor dat ondersteuners meerdere rollen vervullen, die conflicteren met het ondersteunerschap van de cliëntenraad. LOC heeft hier in haar brieven meerdere malen om het instemmingsrecht gevraagd.

Versterken van relatie tussen cliëntenraad en toezichthouder

Een recht van de cliëntenraad is dat zij één lid van de Raad van Toezicht mag voordragen. Dit heet het bindend voordrachtsrecht. Ondanks dit recht is het contact tussen cliëntenraden en toezichthouders niet altijd optimaal. In veel zorginstellingen ontmoeten zij elkaar regelmatig en houden ze elkaar op te hoogte, maar dit is niet vanzelfsprekend. Daarom dient D66 een amendement in wat vastlegt dat er vergaderingen tussen toezichthouders en cliëntenraden moeten plaatsvinden. Minister Bruins staat niet negatief tegenover dit voorstel en LOC steunt dit initiatief.

Eenvoudige geschillenprocedure

In de huidige situatie kunnen cliëntenraden en bestuurders eventuele geschillen voorleggen aan een Commissie van Vertrouwenslieden. Deze Commissie kan een bindende uitspraak doen. In het wetsvoorstel wordt het mogelijk om tegen deze uitspraak in beroep te gaan bij een kantonrechter, het gerechtshof en zelfs de Hoge Raad. De brede Kamer is tegen deze wijziging en denkt aan een enkelvoudig beroep bij de Ondernemingskamer in Amsterdam. LOC steunt de gedachte om de procedure zo kort mogelijk te houden en neigt naar een blijvende bindende uitspraak van de Commissie. Als dit echter niet mogelijk blijkt vanwege Europese wet- en regelgeving, voegen we ons naar de beroepsprocedure. Daarna vervolgen we ons streven om de Landelijke Commissie van Vertrouwenslieden te versterken in zijn huidige rol.

Wordt later vervolgd…

Het debat kon niet binnen de geplande tijd afgerond worden. Normaliter kunnen debatten uitlopen, maar dit keer was er een afscheid van een Kamerlid (Jeanine Hennis, VVD) gepland. Daarom wordt het vervolg van het debat direct na de Algemene Politieke Beschouwingen gepland. Dit zal in oktober as. zijn.

De komende weken zal LOC zijn lobby voortzetten om de positie van cliënten(raden) te versterken. Ideeën, suggesties en steun zijn van harte welkom. Neem daarvoor contact op met LOC (030 284 32 00 of loc@loc.nl).

Meer informatie

Wil je een reactie geven? Als je een profiel hebt op LOC Zeggenschap in zorg en je bent ingelogd kan dat hieronder. Heb je dat niet dan kun je op de meeste pagina's ook rechts op de pagina reageren of hieronder. Of maak een profiel via de nu volgende link. Dank!

Doe mee op LOC Zeggenschap in zorg

Reacties

  • Ton van Zijl zei:

    Twee ministers op één ministerie zorgt voor een wonderlijke tegenstelling. 
    Hugo de Jonge verlegt met 'Thuis in het Verpleeghuis: Waardigheid en trots op elke locatie' de focus van de organisaties naar de afzonderlijke verpleeghuislocaties, met een belangrijke rol voor de cliëntenraad van het verpleeghuis. 
    Bruno Bruins, de andere helft van het ministersduo, weigert in het debat pertinent om een cliëntenraad voor ieder verpleeghuis verplicht te stellen.
    • Thom van Woerkom zei:

      Dag Ton, 

      Je hebt helemaal gelijk. De tegengestelde richtingen die beide ministers uit lijken te gaan, is contraproductief. Het lokaal organiseren van zorg - en medezeggenschap - doet meer recht aan de bedoeling die we ooit hebben gehad met de langdurige zorg. Helaas ziet minister Bruins lokale cliëntenraden niet zoals wij het zien: een middel om op lokaal niveau samen tot betere zorg te komen. Hopelijk kiest de Kamer er wel voor om meer recht te doen aan het lokale karakter.
  • Arnold van der Kraan zei:

    Met deze nieuwe wet worden de lokale cliëntenraden (oog en oor van de cliënt) volkomen uitgehold. Er zijn nu al brancheorganisaties aan het voorsorteren met centralisatie.
    • Thom van Woerkom zei:

      Beste Arnold, 

      Je schrijft dat brancheorganisaties al voorsorteren op de centralisatie van medezeggenschap. Heb je ook specifieke voorbeelden hiervan? Ik kom hier graag met je over in contact.

  • Op zichzelf is een korte route in geval van een geschil natuurlijk wenselijk, maar de weg naar de rechter moet te allen tijde open blijven. De Ondernemingskamer beoordeelt in principe geschillen binnen Nederlandse vennootschappen en kan daarin bindende uitspraken doen. Ik weet niet of geschillen tussen het bestuur van een zorginstelling en de clientenraad ook door de Ondernemingskamer kunnen worden beoordeeld. Zo niet, dan resteert in voorkomende gevallen waarschijnlijk een ´gewone´ civielrechtelijke procedure.

    • Beste Jan,

      Tijdens het debat verschilden Kamer en minister van inzicht over de mogelijkheden om een geschil bindend te laten verklaren door een Commissie van Vertrouwenslieden. Het is in ieder geval wél mogelijk om de procedure via de Ondernemingskamer te laten lopen. Dit is immers ook het geval binnen de Wet medezeggenschap scholen. Daar is de beoogde procedure binnen de Wmcz op gebaseerd. De minister meende dat de civielrechtelijke procedure expliciet in de wet genoemd diende te worden, gezien Europese jurisprudentie. We hopen zelf dat juridisering zoveel als mogelijk wordt voorkomen!

  • R.W. Sjouke zei:

    Ik sta geheel achter uw standpunten en streven en wens u veel succes om die geaccepteerd te krijgen.
    • Bedankt voor uw positieve reactie. Via dit platform zullen we blijven berichten over de voortgang van de behandeling van de Wmcz 2018.

Deze reactie is verwijderd

De reactiemodule haalt reacties op...

LOC Zeggenschap in zorg - Hof van Transwijk 2, 3526 XB Utrecht - 030 284 3200 - vraagbaak@loc.nl

Veel gestelde vragen | Vraagbaak & feedback

Meer over LOC, lid worden & meedoen