LOC pleit ervoor dat de familie (partner of kinderen) van een cliënt de aanvraag voor een Wlz-(her)indicatie kan ondertekenen, als de cliënt dat zelf niet meer kan. Nu mag de familie niet ondertekenen en dat leidt in de praktijk tot onbegrip, frustratie en onnodig oponthoud. Het ministerie wil daarvoor de wet (Wlz) niet aanpassen, zo blijkt uit de beantwoording van de vragen die door de Tweede Kamer zijn gesteld. LOC ziet een werkbare oplossing op korte termijn en schreef met VGN, KansPlus en branchevereniging ActiZ een notitie met daarin een voorstel voor de Tweede Kamer om de aanpassing te regelen. 

Achtergrond

Mensen die vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) zorg krijgen, bepalen zoveel mogelijk wat zij zelf willen. Als dat niet lukt, dan is het van belang dat mensen die dicht bij hen staan beslissingen kunnen nemen. Daarom regelt de Wlz dat de familie tot in de tweede graad dat voor hen kan doen. Ook in andere wetten zoals de Wgbo, de Wet Bopz en zijn opvolger de Wet zorg en dwang (Wzd) kan de familie de persoon zelf vertegenwoordigen. Maar er is één onlogische uitzondering: voor de aanvraag van een Wlz-indicatie bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) geldt een afwijkende regeling.

De antwoorden van de Minister

De antwoorden (1) van de Minister van VWS De Jonge op de schriftelijke vragen miskennen het fundamentele probleem en gaan uit van onjuiste veronderstellingen: De minister geeft aan dat iemand uit vrije wil een aanvraag voor de Wlz moet doen. Daarmee gaat de minister voorbij aan het feit dat niet iedereen dat kan. Ook zegt de minister dat de gevolgen van de Wlz-indicatie ingrijpend kunnen zijn.

Dat is waar, maar bij andere ingrijpende beslissingen mag de familie wel tekenen. Bijvoorbeeld instemming met het zorgplan, gedwongen opname of het verrichten van een ernstige ingreep. Een aanvraag voor Wlz-zorg bij het CIZ is niet ingrijpender dan het stoppen van en behandeling. Bij de Wlz-aanvraag mag de familie niet beslissen, bij het stoppen van de behandeling wel.

Is er sprake van een Wlz-aanvraag in combinatie met een Bopz-aanvraag? Het CIZ noemt dat “als juist ondertekend”. De minister van VWS noemt dat een evenwicht tussen de belangen van de mens die zorg nodig heeft en een snelle behandeling van de aanvraag. Daarmee suggereert de minister dat er een tegenstelling bestaat tussen belangen van de mens die zorg nodig heeft en een snelle behandeling van de CIZ-aanvraag. Wij begrijpen niet wat de minister van VWS bedoelt. Gaat de minister uit van de veronderstelling dat de familie niet in het belang van de betrokkene handelt? Volgens ons is er geen tegenstelling en heeft de mens die zorg nodig heeft vooral baat bij een snelle behandeling van de aanvraag.

Oplossing

LOC Zeggenschap in zorg, VGN, KansPlus en branchevereniging ActiZ vragen de Tweede Kamer om snel met een werkbare oplossing te komen. En om in de Wlz te regelen dat de familie de bevoegdheid krijgt om een Wlz-aanvraag te ondertekenen als de persoon zelf daartoe niet meer in staat is.

Wij stellen daarom voor de Wlz zo te wijzigen dat een indicatie voor langdurige zorg ook kan worden aangevraagd door degenen die op basis van artikel 22 Wzd bevoegd zijn om een besluit tot opname en verblijf aan te vragen.

De Tweede Kamer behandelt het wetsvoorstel tot aanpassing van de Wzd waarschijnlijk nog dit jaar. Dat biedt ook de goede gelegenheid om de Wlz in lijn te brengen met de Wzd op het punt van vertegenwoordiging.

Concreet houdt ons voorstel in dat de huidige tekst artikel 3.1.1, lid 1 eerste volzin Wlz luidt: (‘Het recht op zorg wordt op aanvraag van de verzekerde in een indicatiebesluit vastgesteld door het CIZ’) wordt vervangen door:

‘Het recht op zorg wordt op aanvraag van de verzekerde of, indien het recht op zorg is gebaseerd op een psychogeriatrische aandoening of beperking dan wel een verstandelijke beperking, op aanvraag van degene die op grond van artikel 22 Wzd bevoegd is een besluit tot opname en verblijf aan te vragen, in een indicatiebesluit vastgesteld door het CIZ’.

(1) Antwoorden op vragen van de leden Bergkamp (D66) en Ellemeet (GroenLinks) over de ondertekening van CIZ-aanvragen van wilsonbekwame cliënten, https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/kamervragen/detail?id=2018Z17354&did=2018D54058

Wil je een reactie geven? Als je een profiel hebt op LOC Zeggenschap in zorg en je bent ingelogd kan dat hieronder. Heb je dat niet dan kun je op de meeste pagina's ook rechts op de pagina reageren of hieronder. Of maak een profiel via de nu volgende link. Dank!

Doe mee op LOC Zeggenschap in zorg

De reactiemodule haalt reacties op...

LOC Zeggenschap in zorg - Hof van Transwijk 2, 3526 XB Utrecht - 030 284 3200 - vraagbaak@loc.nl

Veel gestelde vragen | Vraagbaak & feedback

Meer over LOC, lid worden & meedoen