Veel mensen krijgen tijdens hun leven te maken met psychische problemen. De hulp daarbij ervaren ze lang niet altijd als helpend. Mensen hebben het gevoel dat een diagnose gelijk staat aan een negatief etiket plus de daarbij behorende standaardbehandeling. Daarnaast bestaat een groot gevoel van onveiligheid, doordat persoonlijke gegevens op allerlei plekken terechtkomen. Deze en andere uitdagingen zijn niet gemakkelijk op te lossen, maar vragen wel om een antwoord. Om tot een brede vernieuwingsbeweging in de GGz te komen, is als start een breed maatschappelijk debat noodzakelijk. Lees verder en doe graag mee!

Bij LOC komen al jaren verhalen binnen van ervaringsdeskundigen. Gelukkig zijn er mensen die zich goed geholpen voelen door de geestelijke gezondheidszorg. Een veelgehoorde klacht is echter ook dat mensen zich haast geen mens meer voelen. Zij zijn ineens hun schizofrenie of borderline geworden. In plaats van dat ze allereerst mens zijn met hun eigenheid en ook tegen een aantal problemen aanlopen in het leven. De eenzijdige focus op het ziektebeeld maakt ook dat mensen vaak geen hulp krijgen bij het ontwikkelen van wat voor hen van waarde is.

Zorg is mensenwerk

Er zijn allerlei bewegingen, zoals de herstelgedachte. Dat zijn goede ontwikkelingen, maar de GGz als geheel is wel erg systeemgedreven geworden. Daar komt nog bij dat mensen de meest persoonlijke dingen moeten delen, die vervolgens gebruikt worden voor externe verantwoording. De hele discussie over de ROM-metingen en bijbehorende benchmarks is daar een voorbeeld van. Maar ook de verplichting voor hulpverleners om bij de verzekeraar aan te geven wat iemand heeft. Omdat de verzekeraar anders niet betaalt. We hebben daarmee een systeem gecreëerd dat eenzijdig bedrijfsmatig is opgezet. En daarbij ook nog eens op wantrouwen is gebaseerd.

En dit is funest voor het succes van behandelingen in de GGz. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat een omgeving met support en een klik tussen de professional en cliënt de twee meest cruciale factoren zijn.

Een gebrek hieraan maakt de GGz duur en ook voor veel mensen niet effectief. Ten slotte ontneemt het de hulpverleners hun plezier in hun werk. Zij kunnen niet meer vanuit hun professionaliteit kijken naar wat nodig is. Relaties staan niet meer centraal, maar regels en systemen.

Wensen

Ervaringsdeskundigen, naasten en hulpverleners merken in de praktijk hoe vast de structuren in de geestelijke gezondheidszorg zijn komen te zitten. Het is haast onmogelijk om iets te veranderen. Dat komt omdat het bedrijfsmatige denken diepgeworteld is in de hele zorg. En in de geestelijke gezondheidszorg in het bijzonder. Uit gesprekken met ervaringsdeskundigen, familie en hulpverleners komt een beeld naar voren hoe veel mensen de geestelijke gezondheidszorg graag wél zouden zien.

De droom is dat hulpverleners met de betrokkenen en naasten op een open manier onderzoeken wat iemand nodig heeft. Waarbij het de voorkeur heeft iemand zo vroeg mogelijk te helpen. En niet pas als er ernstige klachten zijn. Voorzorg in plaats van nazorg. Dat kan bijvoorbeeld door laagdrempelige centra voor waarde-vol leven en zingeving op te zetten. Waar iedereen zonder rompslomp en vertrouwelijk gebruik van kan maken. En waar hulpverleners en ervaringsdeskundigen onderzoeken welke wensen de betrokkene heeft en hoe hij zich wil ontwikkelen. Dat vraagt om echt maatwerk en een open onderzoekende houding. Het vraagt ook om de mens als geheel te zien en niet één ziektebeeld apart te gaan behandelen. En het vraagt om een andere manier van kijken naar wat effectief is. Zoals: wat heeft deze persoon nodig? Mensen verschillen en bij ogenschijnlijk hetzelfde probleem past vaak niet dezelfde oplossing. En: wat is de maatschappelijke bijdrage van de geestelijke gezondheidszorg aan het welbevinden in de samenleving?

Antwoorden

Deze manier van kijken naar de zorg vraagt om een enorme omslag in het denken. Dat is niet eenvoudig. Het kan alleen als alle betrokkenen samenwerken vanuit een gemeenschappelijk perspectief op de toekomst van de geestelijke gezondheidszorg. Betrokkenen zoals ervaringsdeskundigen, naasten, hulpverleners, managers, bestuurders, verzekeraars en gemeenten. Het is geen eenvoudige opgave, omdat de bestaande structuren en denkwijzen diep zijn ingesleten. Belangrijke schakel in de verandering is de bestuurder. De interne cultuur in de organisatie is heel bepalend of de zorgprofessional datgene kan doen wat iemand daadwerkelijk helpt.  

Maar in de ouderenzorg weten we door de beweging ‘Radicale Vernieuwing Verpleeghuiszorg’ dat het wel mogelijk is om tot veranderingen te komen. LOC is initiator van deze beweging. We zien daar dat door een andere manier van kijken een cultuurverandering ontstaat. Bewoners en naasten voelen zich meer gehoord en medewerkers doen weer wat zij graag willen. LOC speelt daarbij een verbindende rol. In 2009 heeft LOC de visie op waarde-volle zorg uitgebracht. Daardoor is het mogelijk om een koers uit te zetten en vast te houden om tot een echte verandering te komen.

Praat mee

Als eerste stap is het noodzakelijk om het gezamenlijke perspectief te ontwikkelen. LOC wil daarom samen met alle betrokkenen bij de GGz een maatschappelijk debat opzetten over dit perspectief. Dan kunnen we met elkaar bedenken hoe we het gezamenlijke perspectief verwoorden. En welke stappen er nodig zijn om tot een bredere beweging te komen. Want wat zou het mooi zijn als nog veel meer mensen dan nu hun leven als waarde-vol kunnen beschouwen. En de geestelijke gezondheidszorg daaraan een optimale bijdrage kan leveren. Herken je dit en wil je meedoen? Ga dan naar deze pagina op ons platform en betuig je steun. Op deze pagina kun je meepraten en aangeven dat je mee wilt doen. Dit kan allemaal ook via loc@loc.nl of 030 2843200.

Wie doen al mee

LOC Zeggenschap in zorg, Prof.dr. Jim van Os, de Vereniging van Ervaringsdeskundigen en alle andere steunbetuigers tot nu.

 

Wil je een reactie geven? Als je een profiel hebt op LOC Zeggenschap in zorg en je bent ingelogd kan dat hieronder. Heb je dat niet dan kun je op de meeste pagina's ook rechts op de pagina reageren of hieronder. Of maak een profiel via de nu volgende link. Dank!

Doe mee op LOC Zeggenschap in zorg

Reacties

  • Ik ben voor het eerst met de GGZ in aanraking gekomen kort na het overlijden van mijn moeder in 1973 en heb de Beroemde (Voor mij de beruchte) Professor H. Kuyper mee kennis gemaakt. Dit was een man met oogkleppen (Net als met bij paarden ze kunnen alleen recht voor zich uitkijken!) die bij zijn eigen dochter niet haar suicidale wensen heeft onderkend of vermoed. Dit is de reden dat de meeste vermaarde psychiaters doordat ze Professor H.Kuyper zo op handen dragen. Zolang deze type psychiaters binnen GGZ opgang doet zal de GGZ alleen maar verworden tot een zielloze en heilloze instutionaliserende bende blijven!

    Sterkte met het debat en TIP van mijn kant;"Neem die oogkleppen eens af!"

    RADEN MAS Willybudi Lodewijk Thoral 

    • Dankjewel voor het delen van je persoonlijke ervaring. Om een ander mens echt te zien voor wie die is, en goed aan te sluiten op wat hij of zij nodig heeft, hebben we nog een weg te gaan.

      Je tips nemen we dus graag ter harte in het vervolg van het debat! Bedankt voor je steun.

      Hartelijke groet,

      Douwe Dronkert (platformbeheerder)

  • ankie driessen zei:

    Goedendag, deels ben ik het eens met deze actie; deels dus niet. In alle vergaderingen voor samenstellen zorgstandaarden waren het steeds de vertegenwoordigers van de diverse cliëntenorganisaties die vonden dat een cliënt direct moest weten wat hij/zij mankeert enz.enz. Mijn opvatting is: kijk naar de persoon en zie welke informatie op dat passend is c.q. aankan voor hem/haar. Ben voor maatschappelijk debat maar niet dat het nu soms de andere kant uitgaat. MET ELKAAR is m.i. de juiste weg en waar het nu soms op lijkt is TEGEN elkaar. Natuurlijk moet veel bureaucratie verdwijnen. De krampachtigheid rond GGZ komt m.i. nog vaak voort uit een taboe. Ook cliënten zouden vaak minder krampachtig moeten doen over hun aandoening . Openheid naar/van 2 kanten lijkt me noodzakelijk. En vooral steeds naar de persoon kijken. Heb veel contacten in GGZ en merk dat zij zich niet altijd herkennen in dit debat. Overigens ook mijn eigen ervaring is gunstiger. Vooral door openheid, ook aangeven wat "je" nodig hebt. Ook al heb je het soms nog zo moeilijk. Toch proberen. Assertiviteit beter gebruiken. Maar natuurlijk kan genoeg worden aangepast alleen, nogmaals, moet het niet van de ene kant met dogma's naar de andere kan met dogma's uitvallen. Dat laatste proef/hoor/lees ik bij "alternatieve" kijk op ggz nu te veel. Groet, Ankie driessen
    • Beste Ankie,

      Dankjewel voor je uitgebreide reactie. Die laat maar weer zien dat het nog niet eenvoudig is om een bredere beweging met elkaar van de grond te krijgen. Maar tegelijkertijd geef je aan dat hoe moeilijk ook, openheid veel kan doen. Precies die houding, en ervaring daarmee, is de grond waaruit dit initiatief is opgekomen.

      Om samen met iedereen die dat wil, krachten verder te bundelen om te kunnen komen tot een geestelijke gezondheidszorg waar schrijnende situaties zo minimaal mogelijk kunnen zijn. En dus juist ook met elkaar het scherp te durven stellen (zoals Deja ook in een reactie schrijft) waar grenzen beslecht kunnen/moeten worden. Dus fijn dat je een aantal spanningsvelden scherp aankaart!

      Hartelijke groet,

      Douwe (beheerder platform)

    • Reactie Deja:

      @ankie driessen,
      Zoals ik het begrijp - bijvoorbeeld ook uit een filmpje met Jim van Os over positieve gezondheidszorg (zie onder) - is dit initiatief gestart omdat het niet zo makkelijk is om het systeem zoals het nu is ingericht 'samen' echt fundamenteel te veranderen. Ervaringen daarmee laten dat zien. In dat geval is het denk ik wel belangrijk om eerst vrij scherp te stellen dat je het anders wilt áls je het echt anders wilt. En daarmee ontstaat er in beginsel misschien een soort van tegenstelling. Maar zodra je van elkaar weet waar je staat en wat je visie is op hoe je het wil, kun je ook kijken naar waar komen we overeen en kunnen we samen verder (en waar dus ook niet). In die zin lijkt me een verhelderend - en dus soms ook scherp debat - wel van belang.

      link naar genoemde filmpje:

      www.youtube.com/watch?time_continue=490&v=t8HpBFtPPFY

Deze reactie is verwijderd

De reactiemodule haalt reacties op...

LOC Zeggenschap in zorg - Hof van Transwijk 2, 3526 XB Utrecht - 030 284 3200 - vraagbaak@loc.nl

Veel gestelde vragen | Vraagbaak & feedback

Meer over LOC, lid worden & meedoen