Op vrijdag 26 april heeft de Eerste Kamer antwoorden gekregen op vragen die zij 29 januari had gesteld. In het Memorie van Antwoord geeft minister Bruins - namens de regering - antwoord op de vragen van de senatoren. Hieronder vindt u een samenvatting van de belangrijkste punten uit deze beantwoording.

Wmcz 2018 als onderdeel van cultuurverandering

D66, SP, PvdA en 50PLUS vroegen de minister in januari al in hoeverre hij met dit wetsvoorstel een cultuurverandering op gang wilde brengen. In de antwoorden erkent de regering dat de Wmcz 2018 hier niet voor gaat zorgen. De wet is een onderdeel van een grote set aan maatregelen, zoals de Governancecode Zorg en verschillende trajecten van bestuurders en toezichthouders om goed bestuur te stimuleren. Het versterken van de positie en rechten van cliëntenraden zorgt ervoor dat het geheel aan checks and balances meer dan ooit wordt aangevuld met invloed vanuit het cliëntperspectief. Het moet leiden tot een situatie waar zorgbestuurder “minder vrijblijvend kan omgaan met de inbreng van de cliëntenraad. De bestuurder dient daadwerkelijke aandacht te besteden aan de medezeggenschap”.

Juridische ondersteuning bij geschil LCvV toch mogelijk

Het wetsvoorstel bevat een grote wijziging ten opzichte van de huidige wet: cliëntenraden zouden kosten voor juridische bijstand alleen nog maar vergoed krijgen als ze daarvoor toestemming van de zorgaanbieder hebben. LOC heeft zich meermaals tegen deze regeling uitgesproken. De PvdA, D66, GroenLinks en de SP hebben de minister kritisch bevraagd over de rechtmatigheid van deze regeling.

Uit de antwoorden blijkt dat de regeling niet zo strikt is zoals deze in de wet lijkt te staan. Cliëntenraden kunnen in de toekomst expertise inhuren om een juridische analyse te laten opstellen. Kosten voor juridisch advies voorafgaand aan een zitting bij de geschillencommissie worden vergoed. De minister wil ontmoedigen dat raden tijdens de zittingen van de geschillencommissie een advocaat of jurist meenemen. De minister antwoordt dat een advocaat wel “voor de hand ligt als de aanbieder ter zitting ook gebruik wenst te maken van juridische expertise of een advocaat”. In dit geval valt het te verwachten dat de zorgaanbieder bijkomende kosten zal vergoeden, omdat anders een ongelijk speelveld ontstaat tussen cliëntenraden en zorgaanbieders.

Tegelijk meldt de minister dat hij veel verwacht van mediation die de geschillencommissie kan bieden. Zodat het niet nodig is om veel juridische expertise in te huren en daarmee hoge kosten te maken bij geschillen tussen cliëntenraden en zorgaanbieders. LOC ondersteunt het streven van de minister en zal cliëntenraden bij (eventuele) geschillen wijzen op deze mogelijkheid.

Behoefte cliënten en naasten leidend bij lokale raden

Tijdens de wetsbehandeling in de Tweede Kamer is het voorstel op één belangrijk punt gewijzigd: zorgaanbieders worden in eerste instantie verplicht tot het instellen van lokale cliëntenraden. Alleen als bewoners en naasten hier uitdrukkelijk geen raad wensen, mogen zorgaanbieders hiervan afwijken. Men noemt dit het ‘ja, tenzij-principe’. De PvdA vreesde een cumulatieve werking van het voorstel: een wildgroei aan lokale raden. De minister onderschrijft dat het voorstel als doel heeft om “behoefte van cliënten leidend” te laten zijn. Dat betekent dat zorgaanbieders veel aandacht moeten schenken aan het in kaart brengen van deze behoeften. En hier tijdig het gesprek over moeten voeren.

Tegelijk heeft de minister verduidelijkt wat volgens hem lokale raden zijn. Hij gaat uit van een onderscheid tussen geografische locaties, maar maakt ook onderscheid op basis van verschillende zorgsoorten of cliëntgroepen. Het kan dus zo zijn dat op één terrein van een zorgaanbieder twee gebouwen staan waar twee verschillende soorten zorg worden geleverd: verpleegzorg en hospicezorg. Beide vormen van zorg kunnen dan een lokale cliëntenraad organiseren. Het staat hen ook vrij om samen een cliëntenraad te vormen, naar behoefte van de mensen op de specifieke locatie.

In de wijkverpleging en andere ambulante vormen van zorg (zoals in de GGZ) wordt meer gekeken naar de locatie van vestigingskantoren of het werkgebied van wijkteams. Vanuit de ordening van zorg binnen elke zorgaanbieder kan je de afweging maken om een lokale cliëntenraad in te stellen. Lokale medezeggenschap is immers de norm.

Aanstelling ondersteuner in handen van cliëntenraad

Na vaststelling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer heeft de cliëntenraad instemmingsrecht gekregen over de werving, selectie en benoeming van de onafhankelijke ondersteuner. De SGP heeft eerder gevraagd naar de wenselijkheid om de cliëntenraad te betrekken bij de sollicitatieprocedure van ondersteuners.

De minister benadrukt in zijn antwoorden dat het noodzakelijk is dat cliëntenraden betrokken zijn bij de sollicitatieprocedure voor ondersteuners. Het kan zelfs zo zijn dat raden hun eigen ondersteuner aantrekken en de kosten laten vergoeden door de zorgaanbieder. Dan heeft de raad zeggenschap over de gehele procedure. Afspraken daarover moeten de aanbieder en de raad vastleggen in de medezeggenschapsregeling.  

Vanaf 14 mei meer duidelijkheid

De Vaste Kamercommissie bespreekt de antwoorden op dinsdag 14 mei a.s. Zij zal bepalen wat de verdere procedure voor het wetsvoorstel wordt. Alle vorderingen hiervan worden gecommuniceerd via het Sociaal Platform van LOC en de website www.wmcz.nl.

Modelregelingen voor medezeggenschap en bekostiging

De Wmcz 2018 vraagt om het opnieuw vastleggen van afspraken tussen cliëntenraden en zorgaanbieders. Op dit moment werkt LOC samen met andere partijen aan het opstellen van twee modelregelingen: één voor de medezeggenschapsstructuur en één voor afspraken over de bekostiging van cliëntenraden. Via het Sociaal Platform worden alle leden van de voortgang op de hoogte gehouden. De modelregelingen zijn na publicatie beschikbaar voor leden van LOC. Zodat deze de basis kunnen vormen voor nieuwe afspraken met zorgaanbeiders.

LOC-cursussen en nieuwe brochure "Basisinformatie medezeggenschap"

LOC heeft op 6 plaatsen in het land 3-daagse trainingen georganiseerd om cliëntenraden te informeren over de nieuwe wet en welke kansen deze wet heeft. Kon u niet komen en wilt u graag ook geïnformeerd worden?

Neem dan contact op via vraagbaak@loc.nl of 030-2843200. We kunnen bij u op locatie of in de regio met andere cliëntenraden een training verzorgen.

We hebben recent een nieuwe versie van onze brochure Basisinformatie medezeggenschap gemaakt. Leden kunnen deze kosteloos downloaden. Ook kunt u via de bovenstaande contactgegevens een aantal brochures per post naar u laten toesturen. Dit is geheel kosteloos. We kunnen dit doen door de bijdrage van cliëntenraden die lid zijn.

Bent u hiermee geholpen en nog geen lid van LOC, informeert u dan hier naar de mogelijkheden om lid te worden.

Mail mij als mensen reageren –

Wil je een reactie geven? Als je een profiel hebt op LOC Waardevolle zorg en je bent ingelogd kan dat hieronder. Heb je dat niet dan kun je op de meeste pagina's ook rechts op de pagina reageren of hieronder. Of maak een profiel via de nu volgende link. Dank!

Doe mee op LOC Waardevolle zorg

De reactiemodule haalt reacties op...

LOC Waardevolle zorg - Hof van Transwijk 2, 3526 XB Utrecht - 030 284 3200 - vraagbaak@loc.nl

Veel gestelde vragen | Vraagbaak & feedback

Meer over LOC, lid worden & meedoen