Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport heeft in een kamerbrief formeel gereageerd op de 'particuliere brief' van LOC Altijd als mens, NCZ, LSR, KansPlus en MIND over het evaluatierapport Wmcz 2018. Hier had de vaste kamercommissie van VWS om verzocht.
Wat betekent deze reactie voor jouw cliëntenraad en de verdere uitvoering van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz 2018)? Een overzicht van de belangrijkste punten.
Eind mei 2026 stuurden LOC Altijd als mens, NCZ, LSR, KansPlus en MIND een gezamenlijke brief aan de Tweede Kamer. Hierin pleiten zij voor betere faciliteiten, meer bekendheid en een betere ondersteuning van medezeggenschap in de zorg.
In de tussentijd verscheen begin juli de beleidsreactie van de minister op het evaluatierapport Wmcz 2018. Deze beleidsreactie wordt behandeld op een nog te plannen commissiedebat Kwaliteitszorg (inclusief Patiënten- en cliëntenrechten) van de vaste kamercommissie van VWS.
Nu heeft Minister Sterk gereageerd op de brief en geeft zij per ingebracht punt verduidelijking. De minister onderschrijft de doelen die in de brief genoemd worden en zet in op meer bekendheid, goede communicatie en duidelijke afspraken tussen zorgorganisatie en raad.
Eén van de speerpunten uit de brief van de organisaties was het 'oormerken' van financiële middelen voor scholing, deskundigheidsbevordering en ondersteuning van cliëntenraden. De minister stelt in haar brief dat het kabinet en de organisaties gezamenlijk hebben geconstateerd dat een wetswijziging van de Wmcz 2018 hiervoor niet noodzakelijk is. “Van belang is dat instellingen zich als goede bestuurders richting hun cliëntenraden gedragen. De kosten die redelijkerwijs noodzakelijk zijn voor de vervulling van de werkzaamheden van de cliëntenraad, waaronder de kosten die verband houden met scholing, onafhankelijke ondersteuning en het voorleggen van een geschil of een verzoek aan een commissie van vertrouwenslieden, komen ten laste van de instelling.”
Wat betekent dit in de praktijk?
Zorginstellingen moeten zich als 'goed bestuurder' opstellen en de cliëntenraad in staat stellen om scholing te kunnen volgen en gebruik te kunnen maken onafhankelijke ondersteuning. De minister benadrukt dat de organisatie in overleg met de cliëntenraad een vaste vergoeding of budget kan afspreken, dat de raad vervolgens naar eigen inzicht mag besteden.
De cliëntenorganisaties pleiten voor een gezamenlijke aanpak om medezeggenschap kenbaarder, zichtbaarder en krachtiger te maken binnen de zorg- en jeugdhulpsector. Het kabinet onderschrijft deze wens volledig. Samen met het veld, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en het CIBG wordt gewerkt aan een speciale communicatiestrategie over de “meerwaarde van de Wmcz 2018”.
Om de impact van medezeggenschap te vergroten, is het belangrijk dat zorgaanbieders en cliëntenraden van elkaar leren. Het kabinet wil goede voorbeelden van inspraak en medezeggenschap actief verspreiden en roept alle betrokken partijen op om mooie voorbeelden van medezeggenschap te blijven delen, zodat deze centraal gebundeld kunnen worden.
Voor de wet zelf verandert er op dit moment geen tekst of inhoud. Een wetswijziging is volgens de minister namelijk niet noodzakelijk om de gewenste doelen te bereiken. LOC gaat samen met LSR, NCZ, Kansplus en Mind in gesprek met het ministerie over de reactie, naast de beleidsreactie van de minister op het evaluatierapport Wmcz 2018.
Ga het gesprek aan over je budget: Maak van de gelegenheid gebruik om duidelijke afspraken te maken met je bestuurder over een vast budget dat de raad naar eigen inzicht kan besteden aan scholing of onafhankelijke ondersteuning.
Benut de praktijkvoorbeelden: Zoek je naar manieren om de achterban goed en binnen de AVG-regels te raadplegen? Bekijk de voorbeelden op de AVG-Helpdesk voor Zorg, Welzijn en Sport: Achterbanraadpleging: wat mag volgens de AVG? | AVG-Helpdesk voor Zorg en Welzijn
Deel successen: Hebben jullie als cliëntenraad een goed voorbeeld van hoe je samen met de organisatie inspraak of medezeggenschap hebt opgezet of vormgegeven? Deel het met ons om andere raden te inspireren! Mail naar vraagbaak@loc.nl
De evaluatie van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz 2018) is afgerond. In het artikel op Skipr en Zorgvisie wordt gesuggereerd op basis van het evaluatierapport dat het succes van de wet valt of staat met de welwillendheid van bestuurders. Cliëntenorganisaties LOC Altijd als mens, Het LSR, MIND, NCZ, Kansplus stellen dat dat een te eenzijdige conclusie is.
Lees meer
Eind 2025 verscheen het evaluatierapport Wmcz 2028. Tijdens drie drukbezochte bijeenkomsten begin dit jaar peilde LOC de stemming onder cliëntenraadsleden. Die bevindingen zijn vervolgens teruggekoppeld naar het ministerie van VWS. Professionele, structurele én onafhankelijke ondersteuning moeten een randvoorwaarde zijn voor medezeggenschap, vinden cliëntenraden.
Lees meer
Tijdens drie drukbezochte digitale bijeenkomsten, in januari en februari, heeft LOC met cliëntenraden het evaluatierapport Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen 2018 van bureau Berenschot besproken en geïnventariseerd wat raden ervan vinden. Het succes van medezeggenschap hangt nu te veel af van de cultuur binnen zorginstellingen, luidt één van de conclusies uit het rapport.
Lees meerVan 5 t/m 9 oktober organiseert LOC de Week van de Medezeggenschap. Cliëntenraadsleden en andere geïnteresseerden kunnen zich kosteloos aanmelden voor bijeenkomsten en events.
Bekijk het programma